TÀI LIỆU TỪ TRONG NƯỚC

 

LTS: Thời gian qua Tạp chí Dân chủ & Phát triển nhận được một số tài liệu từ trong nước nhận định về t́nh h́nh tranh chấp và xung đột nội bộ ngay trong cấp lănh đạo của chế độ, cũng như các tệ trạng xă hội, nhất là nạn  tham nhũng và cửa quyền hầu như trở thành bất trị.

 Trong số này có ba tài liệu rất đáng lưu ư của Đại tướng Vơ Nguyên Giáp, một số “Cách mạng lăo thành”đang sống hưu trí ở Saig̣n như cựu Uỷ viên Bộ Chính trị Mai Chí ThọTrần Bạch Đằng, và của Trung tướng Đặng Quốc Bảo, nguyên Uỷ viên Trung ương đảng và Bí thí Thứ nhất Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

V́ khuôn khổ giới hạn của Tạp chí, nên hai tài liệu sau chỉ trích lại những phần quan trọng. Độc giả nào muốn đọc toàn bộ có thể xem trong báo Điện tử của Dân chủ & Phát triển theo địa chỉ: www.dcpt.org

Chúng tôi chân thành cám ơn các Vị đă có ḷng ưu ái và tin cậy gởi cho các tài liệu quan trọng từ trong nước và trân trọng giới thiệu cùng Độc giả!

_____________________________________

 

Ư kiến phát biểu của các đồng chí cách mạng lăo thành về dự thảo báo cáo

"phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân” v́ “dân giàu, nước mạnh, xă hội công bằng, dân chủ, văn minh.”

 

LTS: Tài liệu quan trọng dứơi đây vừa từ trong nước chuyển ra liên quan tới việc chuẩn bị Hội nghị Trung ương 7 (phần 2) của ĐCSVN vào giữa tháng 1.03 với các chủ đề chính là các vấn đề dân tộc, tôn giáo với ư định muốn cho sống dậy thủ đoạn “Đoàn kết, đại đoàn kết”. Từ 20-23. 3. 03 các Nghị quyết của HNTU 7 đă được công bố. Từ cán bộ cách mạng lăo thành tới quần chúng đều thấy “đâu vẫn vào đấy”, vẫn theo kiểu ông “Nguyễn Như Vân”.

Nhưng trứơc đó, vào cuối năm 2002 Bản Dự thảo cho HNTU 7 (phần 2) đă đựơc gởi tới một số Câu lạc bộ của các đảng viên lăo thành cách mạng, nhất là ở hai thành phố lớn là Hà nội và Sàig̣n,  để xin ư kiến.

Dứơi đây là những đóng góp ư kiến của một số nhân vật đă có thời ḱ giữ những chức vụ quan trọng trong đảng cũng như chính quyền như: Mai Chí Thọ (em của Lê Đức Thọ), nguyên Uỷ viên Bộ chính trị, cựu Bộ trưởng Công an; Trần Hồng Quân, nguyên Uỷ viên Trung ương đảng (UV TUĐ), Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo và Phó Trưởng ban Dân vận TU; Trần Bạch Đằng, nguyên Cán bộ cao cấp về trí vận ở miền Nam; Trần Trọng Tân , nguyên UV TUĐ, cựu Trửơng ban Tuyên huấn và Văn hoá Văn nghệ Trung ương (nay là Ban Tư tửơng Văn hoá) thời Nguyễn Văn Linh; Phan Minh Tánh, cựu UV TUĐ, nguyên Trửơng ban Dân vận TU; Dương Đ́nh Thảo, nguyên Phát ngôn viên của “Chính phủ Cách mạng lâm thời MNVN” tại Hội nghị Paris về VN…

Điều cần lưu ư là, khi c̣n giữ những chức vụ quan trọng các nhân vật trên đây đă rất nhiệt t́nh với lí tửơng XHCN, trung thành với lănh đạo và đă tững thực hiện những chính sách độc tài, tàn bạo...trong các lănh vực họ phụ trách.

Nhưng qua những ư kiến phát biểu của họ trong cuộc họp này th́ nay hầu như không c̣n ai tin vào tương lai con đường XHCN, bất măn và coi thường những người lănh đạo hiện nay. Ở đây chỉ xin trích ra một số ư tửơng của cựu Ủy viên Bộ chính trị và nguyên Bộ trưởng Công an Mai Chí Thọ trong buổi thảo luận:

Về chính sách của ĐCSVN: “C̣n bây giờ ta giành hết, không cho ai làm cả, một ḿnh một chợ !”

Về thái độ của những người cầm đầu ĐCSVN đối với các tổ chức chạy theo: “Cũng như với mấy ông trong Mặt trận Liên minh, trong Chính phủ Lâm thời Cách mạng trước đây, khi nào cần th́ ḿnh xài, khi nào không cần th́ quên họ luôn!”

C̣n về tương lai chế độ th́ Mai Chí Thọ thổ lộ tâm sự: “Nói thiệt với các Anh, tôi có cảm giác, chẳng bao lâu nữa Đảng mất quyền lănh đạo!”

 

khuôn khổ giới hạn nên Tạp chí Dân chủ & Phát triển chỉ trích một phần để chúng ta hiểu thêm về nội t́nh các phe ở trung ương và tâm trạng của những cán bộ cấp cao đă suốt cuộc đời sinh tử cho chế độ. Các phần chữ đậm và […] là ghi chú riêng của chúng tôi. Nguyên văn tài liệu này Quí vị có thể xem trong báo điện tử của Dân chủ & Phát triển: www.dcvapt.org

 

*          *          *

(Dựa trên băng ghi âm Cuộc họp do Ban Dân vận Thành uỷ TP. Hồ Chí Minh mời: Chưa được các đồng chí tác giả xem lại, chỉ để Ban chỉ đạo soạn thảo văn kiện phục vụ Hội nghị Trung ương 7 tham khảo)

Nhiều ư kiến rất quan trọng trong bản này đă bị bỏ ngoài Nghị quyết Hội nghị trên (Nghị quyết số 23-NQ/TƯ 12-3-2003)

 

Đồng chí Mai Chí Thọ:

Hôm trước, khi mà Ban Dân vận TƯ được Huân chương Sao vàng, tôi cũng đă góp ư kiến một lần rồi. Giờ tôi coi lại dự thảo lần này tôi có mấy ư như sau: Tôi cũng chưa đọc kỹ, chỉ mới đọc sơ qua. Kỳ này, cách nói không hô hào, trong đánh giá có nêu được ưu, khuyết. Cái ưu th́ chắc là nói được rồi, nhưng mà các khuyết th́ tôi thấy chưa được.

Tôi xin nói về cái gọi là phát huy sức mạnh đại đoàn kết v́ dân giàu, nước mạnh, xă hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong báo cáo này cũng nói đầy đủ, các tổ chức đoàn thể, mặt trận v.v... Đảng ta gần đây cũng đă chú ư đến nêu cao ngọn cờ dân tộc. Thí dụ như đền Hùng và ngày giỗ Vua Hùng, tuy lễ ở địa phương nhưng có Trung ương về dự. Kỳ này hội nghị Trung ương tới đây định có nghị quyết về phát huy sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân. Như thế là các đồng chí của chúng ta ngày càng quan tâm hơn về vấn đề này. Đó là điểm đáng mừng…

Năm 1939 khi phát xít bị bại trận th́ chúng ta lại trở lại phản đế. Bác trở về, lập Mặt trận Việt Minh là tập trung vào đánh phát xít và tạm gác chuyện đánh đổ địa chủ chia ruộng đất cho dân cày. Bác phải tranh thủ đủ mọi lực lượng chống lại phát xít, v́ phải nói rằng đến lúc đó, Bác đă thể hiện tâm nguyện, ư đồ chính trị chiến lược của ḿnh là độc lập dân tộc chứ không phải là đấu tranh giai cấp. Cho nên mặt trận Việt Minh ra đời giành được thắng lợi hết sức to lớn. Bốn năm sau, nhờ đường lối chính trị đúng, chớp được thời cơ, chúng ta tiến hành được Cách mạng Tháng Tám thành công, chúng ta c̣n cực kỳ khó khăn, đủ các loại đế quốc có mặt ở đây. Bấy giờ chỉ có Mỹ là chưa có mặt thôi, Pháp, rồi Tưởng Giới Thạch. Bác đă sử dụng các quan lại thời xưa, mời cụ Huỳnh Thúc Kháng ra làm việc. Tôi thấy đó có thể nói là rất tài t́nh nhuần nhuyễn. Bác là tiêu biểu nhất về phát huy nhân sỹ trí thức, nhờ vậy mà Bác lèo lái cái bước ngoặt hiểm nghèo đó một cách thắng lợi, kéo thời gian để chuẩn bị chiến tranh và đề ra các sách lược. V́ lúc đó ḿnh không thể đấu với tất cả kẻ thù. T́m mọi cách đuổi quân Tưởng để chỉ c̣n một kẻ thù, không thể tránh được đánh thôi. Việc vận dụng sách lược của Bác rất tài t́nh, khéo léo th́ chúng ta mới có thắng lợi. Đó là vấn đề Mặt trận Việt Minh rồi đến Mặt trận Liên Việt. Ở miền Nam th́ Mặt trận Giải Phóng rồi đến Liên minh dân tộc, dân chủ và hoà b́nh rồi Hoà hợp dân tộc. Đấy là sách lược, khẩu hiệu để cô lập kẻ thù, tranh thủ tối đa các lực lượng toàn dân, tập trung sức mạnh để đánh kẻ thù. Tôi cho rằng Đảng ta thành công vĩ đại, chiến thắng vẻ vang là do sách lược này cho nên Bác mới có khẩu hiệu nổi tiếng "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công".

[Việc thành lập các Mặt trận Dân tộc từ thời thập niên 40 cho chí 60 qua những tiêu ngữ “Đại đoàn kết dân tộc”, “Hoà giải hoà hợp dân tộc”… là sách lược chia rẽ, lôi kéo và mua chuộc các tổ chức không cộng sản, các thành phần trí thức, tiểu tư sản… với mục tiêu rất rơ rệt là từng bước chiếm độc quyền yêu nước cho ĐCSVN …và sau đó là độc quyền chính trị. Mai Chí Thọ vẫn cho việc này là đúng!]

- Khi nói đấu tranh giai cấp th́ cái ǵ cũng giai cấp đấu tranh, chí cốt như vậy, chửi phong kiến, chửi đủ thứ hết nhưng mà phong kiến nước ḿnh lại không triều đại nào lại không có ông vua, ông quan yêu nước và anh hùng. Trong mười mấy vua nhà Nguyễn hơn một nửa là yêu nước, cho nên phải đánh giá nhà Nguyễn cho đúng.

Tôi có viết một bài về xoá đói giảm nghèo. Chiến lược hàng đầu của Đảng, tôi có nói ở nước ta, đấu tranh giai cấp mà đối kháng là không có cơ sở biến thành mâu thuẫn địch ta, mà chủ yếu xuyên suốt cả lịch sử nước ḿnh kẻ thù luôn luôn từ bên ngoài xâm lược, cho đến bây giờ, chứ không phải bên trong. Chính v́ cái áp lực bên ngoài, sự xâm lược bên ngoài luôn luôn ŕnh ṃ chúng ta đến tận bây giờ, cho nên dân tộc ta mới đoàn kết, mới có hội nghị Diên Hồng, với tất cả những cái này mà vua cũng anh hùng, v́ không giữ được nước th́ không giữ được ngai vua, tuyệt đối không để bị xâm lược, xem ra ư nghĩa đó đối với dân tộc ta hết sức là hay. Lúc nào chúng ta chỉ đề cao đấu tranh theo kiểu địch ta th́ đều thất bại, đều tổn thất (cải cách ruộng đất này, cải tạo xă hội chủ nghĩa này...) tiến hành đấu tranh giai cấp một cách thô bạo đều thất bại, đều trái với hoàn cảnh đất nước ta và t́nh h́nh dân tộc ta. [Thời gian Mai Chí Thọ làm Giám đốc Công an ở TPHCM và sau đó làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay Bộ Công an) th́ Ông Thọ có làm ǵ khác không?] Cho nên ta có mâu thuẫn chứ không phải là không đâu, nhưng mà mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân lấy hiệp thương để giải quyết chứ không phải là đấu tranh vũ trang, trừ trường hợp đối với thiểu số ngoan cố…

Bên cạnh những thành công vĩ đại thế kia, cũng nhiều sai lầm hạn chế, thậm chí gây khó khăn cho cách mạng. Thường là khi nào ḿnh có chính quyền, chúng ta lại xa rời quần chúng. Chúng ta nói độc quyền lănh đạo, nhưng rồi độc quyền cách mạng luôn. Đảng chỉ có thể độc quyền lănh đạo khi nào Đảng thực hiện được đại đoàn kết dân tộc. Xây dựng được đoàn kết rộng răi trong nhân dân, đưa nhân dân làm cách mạng. Như thế mới độc quyền chứ. Càng rộng bao nhiêu th́ Đảng càng lănh đạo được nhiều bấy nhiêu. C̣n bây giờ ta giành hết, không cho ai làm cả, một ḿnh một chợ…

 Tôi đề nghị lập mấy cái hội, thứ nhất là Hội Bảo trợ trẻ em mồ côi và người tàn tật (Bí thư Thành uỷ và Thường trực Thành uỷ không cho mấy năm rồi, 2, 3 năm trời, tại sao, sợ "tàn tật" bao gồm cả thương phế binh nguỵ? họ là nạn nhân chiến tranh mà). Tôi nói, anh quản lư ở thành phố này mà anh không hiểu những cái đó, không thông cảm với những cái đó th́ thế nào, c̣n thương bệnh binh của ḿnh có chế độ riêng. Cái thứ hai là Hội Khuyến học th́ đă được thành lập trên cả nước. ở đây các anh mời tôi, phía Uỷ ban đề nghị tôi phụ trách, nhưng mà ra đời hơn một năm mới được giấy phép, hai năm sau mới xin được giấy phép để hoạt động cấp quận, huyện. Tôi lại nói với các anh cái mới, tờ báo "An ninh thế giới" đăng: ông Phan Bội Châu là một con người nhân sĩ yêu nước hết sức được nhân dân tôn trọng mà bây giờ cái nghĩa trang đó không ai chăm sóc, rêu phong mà trong đó có Nguyễn Khoa Văn (Hải Triều) cũng nằm ở đó. Tôi hỏi đoàn kết ǵ mà nhà ở, đền thờ cụ Huỳnh Thúc Kháng bị lấn chiếm, dân người ta nói là mộ Nguyễn Du để "sè sè nấm đất bên đường" cả nhiều năm. Tôi nói các anh hùng của cách mạng th́ đáng quư thật, nhưng ḿnh không thể nào bỏ quên tất cả những anh hùng dân tộc khác được. Tại sao Thích Quảng Đức ở đây thành phố không kỷ niệm. Lúc người ta tự thiêu th́ ḿnh hết sức xúc động, hết sức ca ngợi, tại sao thành phố này, Mặt trận này lại không cùng kỷ niệm với sư săi, phật giáo hoặc như Nhất Chi Mai cũng tự thiêu. Thế th́ Nhất Chi Mai cũng là thanh niên th́ đoàn thanh niên của chúng ta không kỷ niệm, tôi cho là bây giờ ḿnh hết sức kiêu ngạo, kiêu ngạo cộng sản. Thế th́ xưa nay độc quyền lănh đạo, ḿnh không phất được ngọn cờ dân tộc một cách đầy đủ th́ ḿnh không thể nào thắng lợi. Nói đến "Phật giáo thống nhất", người ta đấu tranh như thế nào, tiêu biểu như thế. Ḿnh có chính quyền rồi th́ lại loại người ta ra.

 

- Bây giờ tôi nói hoà hợp dân tộc. Sau khi giải phóng, cái hay của ḿnh là không có giết một ai, nhưng ḿnh cho đi học tập cải tạo lâu quá cho nên nhiều gia đ́nh họ đă dứt bỏ, cho nên tan tác, vợ đi lấy chồng, con gái đi bán bar. Cho nên cái hận thù của người ta là nặng nề, tụi nó thù ḿnh lắm chứ không phải không. Thế th́ ḿnh lănh đạo đất nước, ḿnh lănh đạo thành phố, ḿnh có hiểu những cái ấy không? Ḿnh có thấy trách nhiệm của ḿnh ở đó không? Có chiến thắng rồi, chiếm lĩnh toàn quốc rồi th́ ḿnh coi khẩu hiệu hoà hợp dân tộc hết rồi. Đáng lẽ theo tôi, cái khẩu hiệu đó rất hay. Đáng lẽ theo tôi phải thả họ sớm hơn, động viên họ tham gia xây dựng lại đất nước, v́ trong họ có nhiều người giỏi chuyên môn. Thế th́ những chính sách của ḿnh sẽ rất là hay.

- Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ đều có đặc điểm riêng và mỗi cuộc kháng chiến ở mỗi nơi đều mang cái tính đặc biệt đó bên cạnh, tính chung, tính cơ bản. Thế th́ nếu không nghiên cứu con ngươi Nam Bộ th́ làm sao hiểu được cuộc kháng chiến Nam Bộ. Tôi muốn nói ḿnh muốn đoàn kết tốt, trước hết theo tôi là ḿnh phải thật hiểu về con người Việt Nam. Thật hiểu về dân tộc Việt Nam. Thậm chí hiểu từng khu vực, từng địa phương một. Bây giờ đối tượng lănh đạo mà ḿnh không t́m hiểu th́ làm sao ḿnh có thể vận động cho nó đúng cái tâm trạng của người ta. Tôi thấy rằng nên kiểm điểm kỹ và đặt từ những vấn đề cơ bản cho đến những vấn đề cụ thể. Cái đó theo tôi đưa vào trường học, trường đào tạo. Hồi xưa thằng Mỹ nói rằng là các anh cộng sản th́ lư luận, chúng tôi th́ tâm lư chiến coi ai thắng ai? Mà về tâm lư học th́ Mỹ nó phát triển từ hơn một nửa thế kỷ, nó rất quan tâm đến nghiên cứu tâm lư, Liên Xô chỉ mới quan tâm từ những năm 60. Cho nên chúng ta phải hiểu con người Việt Nam, hiểu từng tầng lớp và từng địa phương mà vận động.

Anh Trần Hồng Quân:

Tôi xin phép hỏi anh Năm. Tôi thấy gần đây dường như Đảng ta có phần chặt chẽ hơn, hẹp ḥi hơn, độc quyền hơn. Anh có thấy vậy không? Và tại sao vậy? Có phải chăng ta thiếu tự tin ở chân lư của ḿnh, thiếu tự tin ở bản lĩnh chính trị của ḿnh?

Anh Mai Chí Thọ:

Trước hết là do ta quá kiêu ngạo Cộng sản, không cần ai. Mặt khác cũng có phần thiếu tự tin ở bản lĩnh lănh đạo của ḿnh.

- Bây giờ tôi nói đến lư tưởng cộng sản bị phai nhạt. Chỉ tiền thôi, mà lư tưởng cộng sản phai nhạt là nó có cái lư khách quan của nó. Cuộc khủng hoảng CNXH đă là một cú sốc tâm lư, một cú sốc hết sức lớn lao đối với lư tưởng cộng sản. Không c̣n cái CNXH thực tế, thuyết phục và khả thi để nêu cao được ngọn cờ lư tưởng. Bây giờ th́ người ta đâu có lư tưởng cái ǵ nữa; mà bây giờ là đồng tiền không t́nh nghĩa, lôi cuốn người ta vào kinh tế thị trường, trong khi đó th́ đồng lương chính thức không đủ sống. Mặt trái của kinh tế thị trường th́ thật sự phát triển, nó là những cái hàng rào cản nguy hiểm cho hoà hợp toàn dân. Bây giờ cán bộ toàn là nghe tổ trưởng, nghe ṇng cốt không, chứ đâu có nghe ai đâu. Đại biểu Quốc hội nghe người dân, người dân đâu dám nói hết, mà nói hợp ư cấp trên hay là được nói khác th́ chết, mà anh nghe rồi anh đi, c̣n người ta ở lại (rau răm ở lại chịu lời đắng cay) sao chịu nổi, với một hệ thống áp bức người ta, cai trị người ta, c̣n những nhà cầm quyền, có chức, có quyền có ai đi làm dân vận đâu? Cũng như với mấy ông trong Mặt trận liên minh, trong Chính phủ lâm thời cách mạng trước đây, khi nào cần th́ ḿnh xài, khi nào không cần th́ quên họ luôn. C̣n trong MTTQ, toàn là cán bộ đảng viên, không có ông nhân sỹ nào. Có thời kỳ họ nói: "Chúng tôi không có vị trí, không có chân đứng". Tôi cho là chúng ta c̣n mắc nhiều khuyết điểm rất nặng nề, phải kiểm điểm nghiêm túc. Tôi mong rằng kỳ này là một cái thời cơ, để Đảng ta nh́n lại toàn bộ, để ra những biện pháp cụ thể để chấn chỉnh lại, phát huy thế mạnh của ḿnh đồng thời khắc phục những cái sai sót chứ nếu không th́, nói thật với các anh tôi có cảm giác, chẳng bao lâu nữa Đảng mất quyền lănh đạo. Có thể lúc đó tụi tôi c̣n sống hay đă chết. Tôi nói thật suy nghĩ của một người đă chiến đấu tuy không được lâu như khai quốc công thần nhưng cũng gần 70 năm tuổi Đảng và nhiều người cũng nói với tôi như thế chứ không phải một ḿnh tôi.

Anh Trần Hồng Quân hỏi:

Thưa anh Năm, ư anh là nếu không sớm khắc phục t́nh trạng này th́ không bao lâu ta sẽ mất chính quyền?

 

Anh Mai Chí Thọ:

Đúng vậy. Bây giờ tôi hỏi các anh xă hội ḿnh bây giờ sẽ đi theo hướng nào? XHCN hay TBCN? Hai khuynh hướng đang đấu tranh nhau ghê gớm. Nhưng xem ra khuynh hướng TBCN đang thắng thế, ở ngay tại nước ḿnh chứ không phải đâu xa. Nhưng mà không phải ḿnh không thể tiến lên theo con đường XHCN được. Tôi thấy rằng hoàn toàn ḿnh có khả năng. Tôi xin góp một số ư như vậy.

(Khi nói ngoài hành lang, đồng chí Mai Chí Thọ c̣n nêu lên một ư kiến rất mới. Đồng chí nói, phải coi "Tầng lớp lănh đạo xă hội không chỉ gồm các cán bộ Đảng, Nhà nước, đoàn thể đương quyền, mà c̣n bao gồm cả những người lănh đạo các tôn giáo, các trí thức cấp cao, các công thương gia lớn. Họ có uy tín xă hội, họ lănh đạo hoặc có thể tác động đến những cộng đồng xă hội đông đảo. Phải quan tâm vận động họ").

Đồng chí Trần Bạch Đằng:

- Tôi xin phát biểu về các dự thảo của các đồng chí. Hôm trước đă có một lần họp có anh Trương Quang Được [Uỷ viên BCT, Phó Chủ tịch QH], anh Nguyễn Minh Triết [Ủy viên BCT, Bí thư Thành uỷ TPHCM] chị Ṭng Thị Phóng[ Bí thư TUĐ, Trưởng ban Dân vận TU] tôi đă góp ư. Xét chung nếu nói là bổ sung cái dự thảo này, tôi không có cái ǵ để bổ sung cả. Cái ǵ cũng nói đủ hết rồi, tôi nghĩ là không có cái ǵ để thêm cả. Nhưng dự thảo không có ǵ mới, tôi xin nói thẳng, dự thảo lặp lại một số khẩu hiệu, mọi chuyện đă nói từ trước đến nay không biết bao nhiêu lần rồi và coi như thuộc ḷng và bằng ḷng với cách diễn đạt. Bây giờ cứ lựa các nghị quyết dân vận cách đây hồi thời kỳ anh Chín Đào phụ trách cho tới bây giờ xem lại có khác ǵ. Thực tiễn th́ thay đổi dữ dội mà chúng ta cứ lặp lại hoài và đặc biệt không bao giờ chúng ta truy lại xem tại sao mà không đạt được cái đă nói, mà t́nh h́nh càng ngày càng xấu đi. Lư do là ǵ, và một nghị quyết của Trung ương phải giải quyết điều ǵ trong thực tế.

Tôi thấy rằng dự thảo này được thông qua th́ sẽ không giải quyết được cái ǵ, cả khi chúng ta tổ chức học, nghiên cứu từ trên xuống dưới, rồi tất cả trở thành những con két, cứ nói lại. Ở một số nghị quyết Trung ương khác tôi thấy có cái ǵ thiếu bản lĩnh. Chúng ta không dám nh́n thẳng vào sự thật và lấy đó làm một tiêu chí. Tôi đồng ư với anh Trần Hồng Quân, cứ lấy các phán quyết không đổi để mà dùng, mà cái đó là một cái triệu chứng của sụp đổ. Tôi đề nghị các đồng chí ghi và báo cáo lại thẳng thắn với các đồng chí ở Trung ương. Bây giờ nói một chuyện nhỏ thôi, mắc cái ǵ mà trong thời gian rất ngắn chúng ta tặng cả chục cái Huân chương Sao vàng làm như trăn trối vậy, tức là sắp chết tới nơi rồi chia gia tài đi, kỳ cục, cùng một vài chuyện khác mà không thể làm sao mà hiểu được cả.

Anh Trần Trọng Tân nói:

Trong khi hai uỷ viên TƯ Đảng [Trần Mai Hạnh và Bùi Quốc Huy liên quan tới vụ án Năm Cam] sắp bị ra toà mà Ban Tổ chức TƯ cũng được nhận Huân chương Sao vàng !

Anh Trần Bạch Đằng nói tiếp:

Tôi thấy cái này các anh đại diện Ban Dân vận TƯ, anh cứ ghi thôi bởi v́ nếu nói đây không phải với cá nhân anh. Tôi cho đây là một cái nguy, một cái cực kỳ nguy hiểm, triệu chứng này chúng ta phải thấy có cái ǵ gần như sợ hăi, vội vă, và lại củng cố cho phe cánh của ḿnh.

Tôi đă đề nghị năm nay cố gắng thành lập cho được cái nhà lưu niệm Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.  [lại cái bánh vẽ!]  Cái này, tôi đề nghị 10 năm rồi nhưng mà có thấy ǵ đâu.

- Chúng ta đă từng đạt được đại đoàn kết cao nhất trong hai cuộc kháng chiến, trong đó ai cũng sẵn sàng hy sinh cả, tên Đảng c̣n phải hy sinh cơ mà, hy sinh hết và lao trận chiến. Nếu không có cái đại đoàn kết toàn dân th́ làm ǵ làm nổi Cách mạng Tháng Tám, làm ǵ chúng ta kháng chiến chống Pháp thắng lợi. Cái đó nghĩa là đă có tiền lệ từ trước rồi, thế th́ tại sao bây giờ cứ loanh quanh, loanh quanh măi. Các ông tiếp xúc dân, tôi nói thật, tôi khó chịu lắm, đại cử tri phát biểu tuyển chọn th́ khen 80%, 20% chê rất chung và đề xuất một vài cái ǵ đó thế cái ông Trung ương đứng lên trước hết động viên, phấn khởi v.v... tiếp nhận những cái ư kiến này rồi. Tiểu cử tri th́ xếp hàng ở dưới (con nít ấy mà) quơ cờ lên. Thế là xong. Tôi đọc sách Trung Quốc tôi thấy nhiều cái cũng na ná như thế này. Tôi muốn nói với các anh như thế và thật sự, mà lo lắm. Những đồng chí mà c̣n có máu huyết ở trong người, khi trao đổi (như tôi, anh Mai Chí Thọ, anh Hai Tân) không thể nào chịu nổi. Chúng tôi phải qua lư trí mà tính toán tất cả các điều, chúng tôi không phải là loại mà nói ào ào để mà nói cho thoả măn đâu. V́ sự nghiệp này gắn với cả máu thịt, sinh mạng chúng tôi mà ở đây toàn là người trên 60 tuổi Đảng. Tôi muốn nói với các đồng chí một cái chuyện cụ thể, về đám tang anh Trần Độ, đây là tôi nghe anh em Hà Nội vô nói nhưng tôi không thể nào hiểu được. Anh Trần Độ có nhiều quan điểm sai, tôi là người rất chống anh ấy mà chống bằng giấy tờ đàng hoàng, mà cả thư riêng tôi gửi anh Trần Độ và đặc biệt tôi không tán thành anh Trần Độ ở chỗ để đế quốc lợi dụng, để tụi xấu bên ngoài lợi dụng, đài phát thanh nó la tùm lum, chứ không phải một số điều anh Trần Độ nêu là không đáng suy nghĩ đâu. Nhưng mà khi anh chết, đă chết làm tang lễ, chúng ta có bài điếu văn, lại đi nêu tội của ông Trần Độ trong đám tang trước linh cữu của anh. Thế gia đ́nh làm sao chịu được, và người trước đây họ không đồng t́nh ông Trần Độ th́ bây giờ họ lại cảm t́nh với ông. Tôi cho rằng đó là một sự dại dột, tôi nói thẳng một sự dại dột khó tưởng tượng. Anh ấy là đồng chí hoạt động cùng thời với anh Mai Chí Thọ, cống hiến nhiều mà cương vị trong quân đội khá cao, tuy cuối đời anh có sai lầm. C̣n anh Nguyễn Hộ, bây giờ anh ấy nói trời ơi đất hỡi, anh ấy c̣n sống đó. Sau này anh ấy mất cũng không thể xử sự như vậy. Cách cư xử truyền thống của dân tộc mà lại bỏ đi th́ hỏng.

- Khi nói đại đoàn kết toàn dân có nghĩa là để các tầng lớp đại đoàn kết với nhau, nhưng mà chủ yếu là Đảng làm trung tâm đại đoàn kết như thế nào, trước hết phải trách ḿnh. Cuối cùng rồi chúng ta lại thành ra cái hẹp ḥi, một cái tổ chức chỉ lo lợi ích của riêng ḿnh thôi. Hôm họp ở chỗ T78 có anh Trương Quang Được, tôi có nhắc một câu của Mác - Ănghen: "Giai cấp vô sản khi giành được chính quyền mà chỉ lo cho nó thôi th́ nguy hiểm, là không được"... Ngay trong Đảng, anh cũng không đoàn kết với nhau được. Thế th́ c̣n nói ǵ đến đoàn kết bên ngoài nữa. Bây giờ trong Đảng không đoàn kết, lại không phải từ những vấn đề về quan điểm đường lối..., nếu có th́ căi nhau rồi thống nhất thôi, nhưng lại khổ v́ tiền, địa vị, thằng cha này ngồi chỗ này, thằng cha nọ ngồi chỗ kia... tất cả nó chi phối toàn bộ cái rối loạn trong nội bộ Đảng. Hết sức là nguy hiểm, là chết thôi. Khi có tội, đưa ra th́ cũng cân nhắc ông đảng viên người ta xử thế này, ông Trung ương người ta xử thế kia, đại khái không có cái đó th́ xử lư thẳng. Tôi nói dư luận thành phố này họ không đồng ư với bản kết tội của ông Bùi Quốc Huy, tại sao Bùi Quốc Huy chỉ là thiếu trách nhiệm, trong khi đó tài liệu và căn cứ mà báo chí nêu th́ ông này cũng là "tay tổ". Có một việc mù mờ trong cái này không? Tôi nghĩ là Đảng mà không đoàn kết th́ nảy sinh ra vấn đề thôi. Đảng là trung tâm mà. Chủ thể trung tâm của đoàn kết là Đảng, anh xử lư đi, chứ bây giờ anh đứng lên kêu gọi người ta đoàn kết mà anh lại bầy hầy. Nói thật với các đồng chí mỗi ngày tôi nhận được rất nhiều thư tố cáo. Có lẽ chỗ này là chỗ người ta c̣n có thể nói được. Đọc xong rồi tôi nhức đầu ghê lắm. Ăn hiếp dân từ cái tay khóm trưởng, tổ trưởng quá lộng hành. Rồi th́ thư tay can thiệp của mấy ông, tôi nói cả mấy ông Bộ Chính trị can thiệp nữa. Th́ buồn cười thiệt, những cái chuyện như thế anh dính vào làm ǵ, để cho luật pháp người ta xử lư. Ḿnh làm một hồi nó không c̣n ra làm sao cả. Tôi nói giữ đạo mạo ở trên truyền h́nh hay là tại hội trường Ba Đ́nh không thôi là chưa đủ, dân người ta cũng biết hết rồi, ngay cái Quốc hội của ḿnh cũng đủ thứ chuyện. Người ta nói tư bản nó dở nhưng cái ǵ nó cũng đưa ra, c̣n ḿnh th́ giấu, cái đó là cái rất không tốt. Trong khi đó những cái công cụ để chúng ta làm đoàn kết trước hết là chính quyền và chính sách, cái đoàn kết lớn nhất hiện nay là chính sách, bằng chính sách, anh thực hiện và anh cầm quyền. Không có ǵ lớn hơn, làm ruộng đất đúng, đất đai đúng, nhà cửa đúng, thuế má đúng th́ đoàn kết, mà làm trật th́ ră…

- Về các tổ chức quần chúng, anh Mai Chí Thọ nói rơ ràng là độc quyền, mà độc quyền đến mức quá hẹp ḥi…

Với người trong Đảng đă thế th́ với người ngoài Đảng lại càng dở hơn nữa. Rốt cuộc Đảng trở thành cái chỗ dành nhau vô để có địa vị, có quyền lợi chứ không phải v́ lư tưởng ǵ cả. Nhiều người rất tốt, họ cũng muốn vô Đảng nhưng mà không được, coi như suy nghĩ có mặt này, mặt khác họ không tán thành là không được. Tôi thấy anh Phan Đ́nh Diệu tâm trạng về cái này rất nhiều. Trong điều kiện toàn bộ xă hội, các bộ phận khác yếu. Anh cao lên th́ phải để người ta cao lên chứ không phải anh để cái đầu cho ngang nhau để anh cao hơn. Một nguyên lư giản đơn như thế mà kiếm không ra, cho nên cái bảo thủ, hẹp ḥi bây giờ trong Đảng quá lớn...

          Ngay như Dương Văn Minh đó, tôi cùng với anh Mai Chí Thọ đấu tới, đấu lui mới làm dịu đi không kết án, không chửi. Cái công của người mà bảo đảm giải phóng thành phố đến độ không đổ máu th́ công đó nhỏ à. Anh có thể khen thằng cha nào nổ súng vào nhà th́ anh tặng nó huân chương, trong khi cái người bảo vệ cái thành phố này cho nguyên vẹn th́ anh coi như không. Tôi cho rằng đây chứng tỏ cái lạc hậu về mặt quan điểm, về mặt tư tưởng rất là nặng nề. C̣n tôn giáo, dân tộc v.v... cái này nhiều chuyện lắm nhưng thực ra trong này, chúng ta đi vô trong từng vấn đề, từng tổ chức, theo tôi không nêu tổ chức. Không phải Hội Phụ nữ làm cái này, Đoàn Thanh niên làm cái kia, Công đoàn làm cái nọ. Nêu vấn đề với những đối tượng, những tầng lớp... Với những quan điểm nh́n của Đảng th́ mới được, chứ cái này tôi thấy cũ quá chẳng khác ǵ nghị quyết cũ. Rồi một vấn đề rất lớn nhưng chúng ta nói vừa phải là chúng ta huy động tài năng, nhưng với cách nh́n này th́ tài năng là cái ǵ. Rốt cuộc tài năng là thằng nào nịnh giỏi, thằng nào bợ đít hay, dạ dạ, dạ dạ, vâng vâng, chí phải, chí phải th́ thằng đó "tài năng"… 

Đồng chí Trần Trọng Tân:

- Nghị quyết nh́n chung là tốt, làm rất nhiều chuyện nhưng cách nêu như dự thảo th́ tôi sợ không hay. Tôi thử t́m ra cái ǵ mới th́ đúng là chưa t́m ra được cái ǵ mới cả. Căn bản là làm sao góp cho ra được nghị quyết có cái mới và khi Trung ương họp xong toả ra một cái phấn chấn xă hội, chứ không phải chuyện thường đâu. Theo tôi nên chăng nên có một phần gọi là kiểm điểm t́nh h́nh mặt trận đại đoàn kết toàn dân th́ mục đó cứ để đây nhưng mà nên có điểm gọi là tâm trạng hiện nay của những người gọi là nạn nhân do sai lầm của những chính sách của Đảng. Cái tâm trạng này c̣n nặng lắm đây, các loại nạn nhân của chính sách cải tạo. Ví dụ như Nguyễn Huy Thiệp [nhà văn], tâm trạng của nó là rất khổ tâm về chuyện gia đ́nh bị quy oan trong cải cách ruộng đất. Viết thành văn chương, chữ nghĩa ghê gớm lắm. Cho nên cái ǵ khi đă đi sâu vào ḷng người ta. Những cái bất măn về những sai lầm và động chạm vào nhà người ta mà oan th́ ḿnh phải thấy cho sâu mà gỡ chứ không phải dễ đâu. Cái này kể ra th́ nhiều chuyện lắm, thế rồi sinh ra phản ứng khi viết, rồi từ chỗ đó ḿnh chụp thêm nữa, thế là cứ ṿng xoáy, bất măn càng ngày càng nặng thêm. Cho nên theo tôi đề nghị là có một nội dung (không thêm cái mục mới ǵ) gọi là nạn nhân của các loại oan sai, ḿnh nói sao cho thấu đáo được, cho khéo, bởi v́ cái này cũng tế nhị. Không khéo lại quật trở lại rồi sửa sai một loạt mà thành một cái phong trào cũng chết…  

Tôi chỉ nêu gần đây thôi, một quy định hết sức bất ngờ, quy định là ai lấy chồng, lấy vợ, có dâu, có rể, người nước ngoài hoặc ở nước ngoài, coi như là đặt thành vấn đề bảo vệ chính trị nội bộ, cảnh giác rồi phân tích, loại th́ xoá tên, loại th́ khai trừ, loại th́ vẫn là đảng viên nhưng không thể vô Ban Chấp hành. Vi phạm điều lệ rất nghiêm trọng, quyền nào cho phép tước quyền của đảng viên. Tại sao cái này không thấy có ai đánh giá chứ. Phải nói toạc ra chứ... Bây giờ th́ trở lại vấn đề mà bao nhiêu năm đă sửa sai, cái vụ "lư lịch rơ ràng". Người đáng ngờ th́ phải ngờ, người đáng tin th́ phải tin. Người ta đáng tin nhưng anh lại cứ ngờ.

Theo tôi th́ có 3 cái mục đó. Một mục là hiện nay có tâm trạng ngầm và không vui với Đảng, có c̣n ngấm ngầm là do nạn nhân của những sai lầm của chính sách. Thứ hai là tác động của xu thế dân chủ, nhân đạo từ bên ngoài, đang tác động mà ḿnh không theo kịp th́ ḿnh chết. Ba là cái xử sự trong Đảng làm sao cũng phải soát lại để cho đảng viên có thể làm chủ được Đảng, bởi v́ người ta vô Đảng người ta phải làm chủ được ḿnh. Đằng này vô rất thụ động, vô những cánh tay chứ không phải vô những cái đầu. Anh phải làm cho đảng viên làm chủ được Đảng. Đảng viên là phải làm chủ nguyên tắc, phải đấu tranh không thể cho phép những cái vô nguyên tắc có trong đó được. Thế cái này tôi cho là mấy cái lớn có lẽ tác động đến đại đoàn kết dân tộc.

Vấn đề đại đoàn kết dân tộc cũng có nhiều vấn đề. Thí dụ đám tang Lê Quang Đạo - Chủ tịch Mặt trận nhưng mà ban lễ tang toàn là mấy vị TƯ trong Đảng hết, không để ai lọt vô được. Đưa một ông linh mục, một ông hoà thượng vào làm ban tổ chức lễ tang một ông Cộng sản th́ sướng bao nhiêu. Tư cách một ông Chủ tịch Mặt trận, người ta có thể mời được không. Nghĩa là suy nghĩ cứ hẹp hẹp. Rồi ban thường trực MTTQ càng ngày càng co lại, từ thường trực có ngoài Đảng bây giờ thường trực không ai cả, chưa kể là, khi ḿnh kiểm điểm lại, từ năm 1975 đến giờ th́ tư tưởng lớn nhưng mà không ai triển khai cả, giải phóng xong, tuyên bố rất là hay. "Chỉ có Mỹ thua thôi, c̣n ta là chiến thắng, toàn dân tộc ta là chiến thắng". Th́ đáng lẽ cái từ đó, toàn dân tộc ta là chiến thắng th́ anh triển khai ra luôn với cái số gia đ́nh nguỵ quân, nguỵ quyền. Hồi trước đương kháng chiến, gia đ́nh có con đi lính cho địch là "gia đ́nh đau khổ" nhưng giải phóng xong là quên mất. Không ai nhắc nhở ǵ cái đó cả, lại tiếp tục đi cải tạo mút mùa. Cải tạo là bất măn rồi, không điều tra thôi chứ tôi tin là 99,99% là bất măn. Không có cái anh sĩ quan đi cải tạo về mà vui trong ḿnh được. Thế th́ cái này ḿnh phải coi lại chứ, không coi lại rồi ḿnh chỉ nói lớt phớt không là không được, thế th́ tôi đề nghị là phải xem xét cái chính sách. Ví dụ, giải phóng xong, anh Mai Chí Thọ nói rơ đó, Bác Hồ lập Mặt trận Việt Minh, thắng Tây một cái là nghĩ ra Mặt trận Liên Việt, thắng cái nữa, ra Mặt trận Tổ quốc. Bây giờ ḿnh dừng ngang đó không c̣n sáng kiến ǵ thêm nữa. Thành phần không ra thành phần, nhân sự không ra nhân sự, như sau khi nhập cả "Liên minh" cả "Giải phóng", cả "Tổ quốc" lại thành một, anh lấy tên mới là "Mặt trận hoà hợp dân tộc" có ông Dương Văn Minh, ông Trịnh Đ́nh Thảo là cố vấn danh dự cho Mặt trận hoà hợp dân tộc, th́ hay biết bao nhiêu. Ngừng ngang Mặt trận Tổ quốc đó rồi kéo dài hơn 27 năm tới giờ, …

          Thứ hai, nói về đoàn thể "chính trị xă hội" là cái ǵ đây. Đáng lẽ chính trị đầu tiên phải bênh dân, mà bênh dân là khi chính quyền làm oan người ta, anh phải đứng ra quyết liệt bênh chứ. Sao để họ đi kiện một ḿnh không rồi cuối cùng thân cô thế cô, về họ kết tập nhau lại đi kiện tập thể, th́ cấm không cho đảng viên xen vô, thế rồi cuối cùng một bộ phận oan đó không ai lănh đạo cả. Hồi trước giải phóng, dân bị chính quyền nguỵ hành hạ th́ Cộng sản đứng ra lănh đạo, c̣n bây giờ th́ dân bị oan có thấy mấy ông Cộng sản đâu. Tôi đề nghị đưa kiến nghị này vô trong Nghị quyết lần này. Cơ chế Đảng lănh đạo, Nhà nước quản lư, nhân dân làm chủ phải thừa nhận là một cơ chế thống nhất có mâu thuẫn, chứ không phải thống nhất một chiều. Chính nhờ mâu thuẫn đó mới phát triển được, tức là đoàn thể phải bênh dân, phải đấu với Nhà nước để giữ cho dân không bị oan. Đảng phải lănh đạo chứ không ai bênh dân cả. Chính ra người dân dưới chế độ ḿnh kh ông ai bênh ai cả, chứ đúng ra một hội viên, một người phụ nữ th́ nếu đúng bị oan th́ Hội phụ nữ phải thuê xe mà chở người ta đi kiện. Như vậy mới được, đảng viên cộng sản có lương tâm phải xông vô bảo vệ dân. Nhưng bây giờ xông vô th́ cấm rồi, 19 điều cấm, xông vô một tư để kiện cũng không được. Đảng ngoài hết để cho dân bơ vơ một ḿnh mà thôi, nhưng mà lương tâm nào mà để dân như vậy được…

Tôi nói 19 điều cấm vừa rồi hại cho dân chủ trong Quốc hội lắm. Nào là đề cử rồi "xét tôi tự thấy không có khả năng" rút hết, Trung ương không giới thiệu th́ làm sao mà anh ra. Bây giờ tất cả những cái đó phải tháo gỡ thế nào chứ, quy định trở thành cái công thức chung của toàn Trung ương, đưa 3 chọn 1, cứ dứt khoát đi. Đưa 2 ông Bộ Chính trị chọn 1 ông th́ cũng nhận gọi là làm vui. Thế bây giờ đưa th́ đưa 1, ra 19 cái điều cấm, ai dám ứng cử. Thế rồi không cho công bố số phiếu nữa chứ. Ḿnh cứ vo như vậy th́ cuối cùng cái xă hội chẳng ra làm sao cả. Mắc ǵ ḿnh cũng phải có một cái tiền lệ. Mà cái độc diễn th́ dân Sài G̣n bêu riếu ghê lắm. Ngoài Bắc có khi không thấy cái đó đâu. Đưa ra cái độc diễn ra là người ta ghét ngay. Tôi c̣n nhớ Trung ương họp đồng ư đưa ra 3 người ứng cử Thủ tướng đó chứ, ông Thạch, ông Kiệt, ông Đỗ Mười. Sau cuối cùng sợ phân tán phiếu nên để 2, rất vui vẻ đă tạo cái tiền lệ từng làm như vậy, nhưng rồi cuối cùng bỏ hết, rồi cuối cùng độc diễn…

Đồng chí Nguyễn Văn Hanh:

- …Vấn đề thứ ba là kiểm điểm lại chính sách của chúng ta đối với nhân sĩ, chức sắc tôn giáo, già làng, trưởng bản... Những người này có vai tṛ rất lớn trong quần chúng, nhưng chính sách đăi ngộ họ chưa thoả đáng. B́nh thường những con người này đă quan trọng, nhưng khi có điểm nóng th́ vai tṛ của họ càng cực kỳ quan trọng hơn. Ḿnh cần có chính sách, thái độ trân trọng rơ ràng để thu phục họ. Nhiều người đă bị chúng ta bỏ quên, khi về hưu chẳng có ai tới thăm, cả Lư Chánh Trung, Vũ Văn Mẫu, Trần Ngọc Liễng, Bà Vân Trang... ta quên hết. Chúng ta phải lên danh sách, Ban Dân vận tham mưu để lễ tết thăm hỏi, chăm sóc. Chúng ta phải xem lại những đối tượng này.

- Vấn đề viên chức chế độ cũ th́ những gia đ́nh hoà hợp th́ đă tốt, nhưng cái diện ở nhà 2/4 là chưa rơ ràng dứt khoát, ḿnh cho người ta lưu cư th́ bao nhiêu đời? Những sĩ quan cải tạo tốt th́ giải quyết nhà ở của họ thế nào? Về quản lư th́ ḿnh có can thiệp được ǵ? Nếu không khéo th́ bất ổn ngay. Hàng ngàn căn nhà của nguỵ quân th́ xử lư thế nào? Đây không thuần tuư là vấn đề nhà ở mà c̣n là vấn đề chính trị.

- Đối với vấn đề Tây Nguyên th́ nổi lên vấn đề hành chính cấm đoán Tin lành v́ cho là liên hệ với Mỹ, Fulro... cái đó th́ không nên. Chính sách phải thống nhất, chủ trương th́ phải đảm bảo, Tin Lành ở miền xuôi, miền Nam, miền Bắc được hoạt động, Tây Nguyên bị cấm dễ rối lắm.

Đồng chí Phan Minh Tánh:

-… Các mâu thuẫn bây giờ ghê gớm lắm, chủ yếu là sự va chạm giữa nhân dân lao động với chính quyền. Do quan liêu, hách dịch, tham nhũng nên mâu thuẫn với nhân dân. Đây là vấn đề nóng bỏng. Chính quyền giải quyết không tốt là mất. Khâu thực thi chính sách cũng là quan trọng…

- Thứ hai là Đảng của giai cấp công nhân th́ thái độ của Đảng với giai cấp như thế nào phải cho đúng? …

- Thứ ba Mặt trận muốn rộng đoàn kết th́ phải có cái nền của nó. Mặt trận phải có thực quyền, trong khi ḿnh không bao giờ cho người ngoài Đảng được làm. Cho nên Đảng nói th́ phải sửa, chính quyền của dân, do dân, v́ dân mà Đảng phải làm hết trọi…C̣n Đảng sai th́ phải sửa sai, chứ nêu sai trái chỉ qua câu chữ mà không chịu sửa th́ không kết quả, không lấy được niền tin của dân. Vụ Trần Độ là thất bại chính trị vô kể, gây một cái xấu trong Đảng, những người ngoài Đảng cũng e dè và bất măn. Hành động đó trái với đạo lư, vô nhân đạo. Khi con Trần Độ phát biểu đáp lại điếu văn th́ hàng ngàn người đứng vỗ tay hoan hô rơ là ḿnh thất bại…

Đồng chí Dương Đ́nh Thảo:

Tôi coi đây là vấn đề sống c̣n mà thời điểm này là chậm, không c̣n bao lâu. Bây giờ nó có những cái chuyển biến là không lường trước được. Đảng Cộng sản Trung quốc đang đại hội cho ta nhiều bài học. Ví dụ nó nêu vấn đề Đảng Cộng sản trước ngă ba đường, Đảng Cộng sản Trung quốc trước nguy cơ mất quyền lănh đạo... Xét lại ḿnh th́ sau Đại hội VI là kỳ diệu. Nhân tố quyết định sự thắng lợi phải bao gồm cả yếu tố Đảng và dân, vậy mà hễ Đảng th́ viết hoa c̣n dân th́ viết thường. Rồi hễ xuân về th́ mừng Đảng, mừng xuân. Xuân là của cả dân tộc, chứ không phải chỉ của riêng Đảng…♣

 

 

Đọc Dân chủ & Phát triển điện tử:

www.dcpt.org  hay  www.dcvapt.net

Unicode

Phân tich thời sự Việt nam và quốc tế