DC&PT - Thời Sự 2015

 

 T́nh trạng lăng phí xe công tại Việt Nam

  • Anh Vũ, thông tín viên RFA

Xe công làm xe hoa

Courtesy photo

Ở Việt Nam, hàng năm ngân sách phải chi hàng chục ngàn tỉ đồng cho việc vận hành xe ô tô công. Đây là một gánh nặng trong khi t́nh h́nh nợ công đang ở mức báo động. Thực trạng vấn đề lăng phí ngân sách trong việc sử dụng xe công hiện nay thế nào và cần có giải pháp ǵ để khắc phục?

Xe công dùng cho mục đích cá nhân

Theo số liệu do Cục Quản lư Công sản, Bộ Tài chính mới đây, cả nước hiện có 40.000 xe công, chưa kể các xe của các đơn vị vũ trang và xe của các doanh nghiệp nhà nước. Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, trong tổng giá trị tài sản Nhà nước đến hết năm 2014 là 999.692 tỉ đồng, th́ tài sản xe công chiếm hơn 20.600 tỉ đồng, nghĩa là tương đương gần 1 tỉ USD.

Không chỉ số lượng xe công hiện nay là quá lớn, mà t́nh trạng các xe công bị dùng cho mục đích cá nhân hết sức phổ biến và đă khiến cho người dân hết sức bức xúc. Anh Ḥa, một người dân ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang bày tỏ:

Tôi đi đám cưới để ư thấy 2/3 số xe ô tô ở đây toàn biển số xanh, biển số đỏ (xe nhà nước) và tôi không hiểu rằng người ta lấy những cái xe đó để sử dụng cho cá nhân th́ ai là người trả tiền xăng, tiền dầu?
-Anh Ḥa

“Tôi đi đám cưới để ư thấy 2/3 số xe ô tô ở đây toàn biển số xanh, biển số đỏ (xe nhà nước) và tôi không hiểu rằng người ta lấy những cái xe đó để sử dụng cho cá nhân th́ ai là người trả tiền xăng, tiền dầu?”

Báo Tuổi trẻ online ngày 25/10/2015 đă phải đặt câu hỏi: cả nước có 63 tỉnh, thành, theo quy định th́ mỗi tỉnh chỉ có 3 - 4 vị trí được sử dụng xe công thường xuyên. Trong điều kiện vận tải công cộng phát triển, đường xá lưu thông tốt hơn so với trước rất nhiều, xe cộ gia đ́nh cũng không c̣n khó khăn nữa. Vậy tại sao có đến 40.000 xe công?

Đánh giá về thực trạng sử dụng xe công hiện nay, ông Nguyễn Hữu Ḥa, cán bộ Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách nhận định:

“Tại quan bây giờ mắc bệnh hoành tráng, thích oai, có 2-3 ông xuống công tác ở một nơi cũng dùng 2-3 cái xe. Song vấn đề chính là tại mấy ông quản lư bật đèn xanh cho cấp dưới, ví dụ như ngày mai cần một cái xe đi đám cưới con cháu th́ họ làm lệnh điều xe đi công tác. Thế là xăng nhà nước đổ vào, lái xe cũng của nhà nước… toàn là chi tiêu của công tác quản lư cả.”

Xe công từ trước đến nay luôn ở t́nh trạng sử dụng vô tội vạ, v́ là của chung không ai xót và hiện nay việc sử dụng xe công cho mục đích cá nhân lại là chuyện b́nh thường. Ông Bùi Măo, một cán bộ về hưu đang sống ở Hà nội, cho biết:

“Xe công sử dụng cho việc riêng không phải là ít đâu, họ dùng thủ thuật để hợp lư hóa. Ngay từ lệnh điều xe, phiếu cấp xăng v.v… toàn ghi là đi công tác, hay đi giao lưu, đi học hỏi nhưng thực chất là đi nghỉ mát, đi chơi, đi thăm bạn bè.”

13.000 tỷ đồng chi phí mỗi năm

Báo Dân trí online ngày 23/10/2015 cho biết, theo tính toán của Bộ Tài chính, một xe công trung b́nh mỗi năm sẽ tốn chi phí vào khoảng 320 triệu đồng/năm bao gồm tiền xăng dầu, bảo dưỡng, sửa chữa và lương cho lái xe. Như vậy, ước tính mỗi năm, 40.000 xe công sẽ tiêu tốn khoản tiền ngân sách lên tới gần 13.000 tỷ đồng để nuôi số xe này.

Xe công tại Việt Nam. Courtesy photo.

B́nh luận về thông tin này, ông Nguyễn Hữu Ḥa nhận xét rằng, theo Bộ Tài chính ấn định th́ năm 2014 giá mua xe công là 923 triệu đồng. Theo ông, trung b́nh tuổi thọ của một chiếc ô tô là 10 năm th́ mỗi năm mất hơn 90 triệu cho tiền mua xe và gộp với các khoản chi phí vận hành, bảo hiểm các loại khác th́ cũng phải lên tới gần 400 triệu đồng/năm. Ông khẳng định:

“Con số 13 ngàn tỷ theo tôi là chưa chính xác, v́ c̣n khấu hao xe, c̣n lăi suất của đồng vốn bỏ ra mua xe nữa chứ. Tôi nghĩ con số thật sẽ c̣n lớn hơn 13 ngàn tỷ nhiều.”

Khi được hỏi, nguyên nhân do đâu dẫn đến t́nh trạng sử dụng xe công tràn lan và hết sức lăng phí như hiện nay?

Ông Đỗ Viết An, một nhà báo ở Hà nội khẳng định:

“Tất cả là do cấp trên, kể cả Bộ Tài chính và các ban ngành buông lỏng, nếu họ không duyệt th́ làm sao mua được và tại sao có t́nh trạng năm ngoái vừa đă mua xe mà năm nay lại cho mua tiếp? Cái đó cho thấy, việc quản lư hiện nay là quá lỏng lẻo.”

Nói về vai tṛ của nhà nước trong vấn đề sử dụng xe công hiện nay, một cán bộ thuộc Cục quản lư công sản, Bộ Tài chính yêu cầu dấu danh tính thấy rằng, tháng 9/2015 Thủ tướng đă có quyết định 32 để thay thế Quyết định số 59 và 61 của Chính phủ. Trong đó quy định cụ thể về việc thay thế xe ô tô công, định mức xe công, mức khoán kinh phí, đối tượng được đưa đón bằng xe công, quy định việc mua sắm xe công và quy định xử lư vi phạm trong mua sắm xe công. Ông cho biết:

Con số 13 ngàn tỷ theo tôi là chưa chính xác, v́ c̣n khấu hao xe, c̣n lăi suất của đồng vốn bỏ ra mua xe nữa chứ. Tôi nghĩ con số thật sẽ c̣n lớn hơn 13 ngàn tỷ nhiều.
-Ông Nguyễn Hữu Ḥa

“Tôi nghĩ, để giải quyết cái này chúng ta cũng có nhiều cách làm, song trước hết là phải thực hiện đúng pháp luật và cái thứ 2 là đ̣i hỏi tính tự giác của mọi người. Phải chăng, mỗi hệ thống các cơ quan (nhà nước) nên có 1 công ty xe tập trung và khi nào cần sử dụng xe th́ yêu cầu công ty này bố trí xe và được trừ vào chi phí của đơn vị. C̣n hơn là để ở mỗi cơ quan có một đội xe khoảng hơn chục chiếc.”

Trả lời câu hỏi về các giải pháp nhằm giảm và tiến tới chấm dứt t́nh trạng lăng phí trong việc sử dụng xe công hiện nay, ông Nguyễn Hữu Ḥa th́ thấy rằng, vấn đề con người là quan trọng, trước hết cán bộ lănh đạo phải gương mẫu, theo ông đó là vấn đề then chốt. Ông khẳng định:

“Không thể nào để xảy ra t́nh trạng cơ quan nào cũng có xe công, cái thứ 2 xe công th́ phải dùng cho việc công và phải để ở cơ quan chứ không cho mang về nhà. Và không chỉ đưa ra các chính sách hay các quy định về chế độ cụ thể, mà cần phải trong chờ vào tính tự giác của các vị này. V́ tầm cỡ của các vị ấy chẳng ai phải bảo cả, chẳng ai kỷ luật được các vị ấy cả, họ toàn là những cán bộ cao cấp chứ có phải cấp nhỏ đâu?”

C̣n nhà báo Đỗ Viết An th́ đề xuất:

“Theo tôi bây giờ cần phải có một quy chế, một quy định rất cụ thể là những đối tượng nào, ở cấp nào và chức vụ nào được sử dụng xe công? C̣n lại những xe công ngoài những đối tượng đă quy định, th́ chúng ta cho thanh lư, số tiền đó đưa vào sử dụng cho các công tŕnh dân sinh, phúc lợi. Nếu như thế hàng năm c̣n tiết kiệm đỡ được biết bao nhiêu tiền.”

Như ư kiến của ông Trần Đức Thắng, Cục trưởng Cục quản lư công sản - Bộ Tài chính khi cho rằng, trong t́nh h́nh bội chi ngân sách Nhà nước khá cao, và nợ công chồng chất như ở VN hiện nay, th́ các biện pháp chống lăng phí trong việc sử dụng xe công là một việc làm hết sức cần thiết. Và thay v́ hô hào, kêu gọi, th́ Nhà nước cần phải có những quy định cụ thể để làm rơ trách nhiệm của người lănh đạo, nếu gây ra tổn thất và lăng phí, th́ phải áp dụng các biện pháp chế tài cụ thế.

 

Trích: RFA 17.12.15

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:                                                                                    

            www.dcpt.org     hay     www.dcvapt.net                

                                                                                                                   

 

Email: dcvapt@gmail.com

                                                                                                                                                                                          

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục