DC&PT - Thời Sự 2018

Thông tư 19 có tạo 'nơi trú ẩn' cho đồng nhân dân tệ?

   

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Một thương nhân tại một khu chợ gần cửa khẩu Tân Thanh, ở biên giới phía Bắc của Việt Nam tại Lạng Sơn tiếp giáp với Trung Quốc

Đang có một số 'băn khoăn cần lưu ư' trong dư luận liệu Thông tư 19 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có giúp tạo ra 'một nơi trú ẩn' cho đồng nhân dân tệ của Trung Quốc trong bối cảnh thương chiến Mỹ - Trung đang diễn ra, một nhà phân tích chính sách công từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam nói với Bàn tṛn thứ Năm của BBC Tiếng Việt.

Việt Nam nên thực hiện những ǵ mà 'hầu hết các nước đang thực hiện' và nên 'nh́n dài lâu chứ không nên đi vào dùng cái nh́n 'ngắn hạn' để cuối cùng tạo ra 'những thiệt hại rất dài lâu', một chuyên gia nguyên Vụ trưởng Vụ Thống kê của Liên Hợp Quốc nói với tọa đàm của BBC hôm 06/9/2018 từ Hoa Kỳ.

Băn khoăn, nghi vấn?

Trước hết, PGS. TS Phạm Quư Thọ, nguyên Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư b́nh luận về Thông tư 19 mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành hôm 28/8/2018:

"Đối với Trung Quốc, chúng ta (Việt Nam) đă có những thống kê rất là rơ ràng, chênh lệch đă được phản ánh trong thống kế của Hải quan Trung Quốc và thống kê Việt Nam, nó lên đến 20 tỷ đô-la, hoặc xung quanh 20 tỷ đô-la trong ṿng rất nhiều năm.

"Như vậy, nếu anh mở ra, an ninh tiền tệ rất quan trọng, từ ảnh hưởng đến dự trữ ngoại tệ, lưu thông tiền tệ, rồi tỷ giá hối đoái trong bối cảnh đồng nhân dân tệ cũng đang phải chống đỡ rất vất vả trong cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

"Chúng ta đặt vấn đề một khi anh không quản lư được, hay không đảm bảo được an ninh tiền tệ, chắc chắn rằng những vấn đề khác bị ảnh hưởng, thí dụ như có thể có sức ép ǵ đó không, những việc khó khăn kinh tế mà có thể có sức ép nào không? Chúng ta đặt những vấn đề đó để nghiên cứu một cách thấu đáo để lường trước được tính khả thi của Thông tư 19 này."

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Một sạp hàng ở chợ biên giới Việt - Trung bên phía Việt Nam

Theo chuyên gia chính sách công này, c̣n một điểm nữa có thể bổ sung là có những nghi vấn gần đây trong dư luận về các giới đặt những vấn đề về chuyển hướng đầu tư của Trung Quốc sang Việt Nam trước áp lực của thương chiến Mỹ - Trung, PGS. TS Phạm Quư Thọ nói tiếp:

"Nghi vấn đặt ra là liệu có những chuyển hướng đầu tư, hay chuyển hướng sản xuất sang Việt Nam không? Bởi v́ Thông tư 19 này cho phép thanh toán không chỉ như trước kia là ở các ngân hàng, hay phải đặt ở những vùng biên giới, mà bây giờ cũng có thể ủy thác, có nghĩa là có những chi nhánh, kể cả trong nước, lẫn nước ngoài có thể được thanh toán qua những chi nhánh ở tại vùng biên, th́ nó sẽ xảy ra những vấn đề.

"Vấn đề nữa đặt ra là liệu có hướng đó không? Bởi v́ người ta cho phép những thương gia, thậm chí những nhà đầu tư có thể thanh toán qua ngân hàng hoặc thông qua chi nhánh tính bằng nhân dân tệ, th́ đó là một cái mà chúng ta cần hết sức lưu ư, bởi v́ không chỉ buôn bán hàng nhỏ nữa, mà bây giờ qua các thương gia, th́ lượng tiền hàng rất lớn, và như vậy th́ khả năng chuyển hướng đầu tư của Trung Quốc sang vùng biên giới Việt Nam là có khả năng xảy ra.

"Để có những mục đích mà không chỉ như một số ư kiến bàn rằng có thể đây là 'một nơi trú ẩn' hay 'lánh nạn tạm thời' trong cuộc chiến này chăng, hay là có một ư đồ dài hơn nữa, đấy là những băn khoăn mà chúng ta (Việt Nam) cần lưu ư tới, tức là Thông tư này đặt ra rất nhiều vấn đề không chỉ là chính ngạch mà nó đặt ra rất nhiều vấn đề về an ninh tiền tệ, rồi về đối phó với cuộc chiến thương mại, rồi sự lan tỏa đối với nền kinh tế," PGS. Phạm Quư Thọ nói với Bàn tṛn thứ Năm.

'Nên nghĩ dài hạn'

Đưa ra b́nh luận về Việt Nam cần làm ǵ để khắc phục những vấn đề có thể nảy sinh và đem lại thuận lợi sau khi Thông tư 19 đă được ban hành, Tiến sỹ Vũ Quang Việt từ New York nói:

 

"Tôi xin nói là Việt Nam nên thực hiện những ǵ mà hầu hết các nước đang thực hiện và nên nh́n dài lâu chứ không nên đi vào dùng vài cái ngắn hạn để cuối cùng tạo ra những thiệt hại rất dài lâu.

"Và điều quan trọng nhất bây giờ tôi nghĩ Việt Nam nên nh́n lại coi xem hiệu lực công quyền của Việt Nam đến đâu. Nên xem xét lại tất cả những khả năng và tăng cường khả năng áp dụng luật lệ một cách rất hợp pháp và đàng hoàng như thế nào, thay v́ đi vào đưa những giải pháp rất ngắn hạn để rồi nó gây ra hậu quả dài lâu...

"Tôi cảm tưởng rất rơ là vấn đề nhân dân tệ này không phải chỉ ngắn hạn, mà Trung Quốc cơ bản muốn Việt Nam sử dụng đồng nhân dân tệ rộng răi. Vấn đề nhân dân sử dụng nhân dân tệ để làm dự trữ mà bảo vệ đồng Việt Nam, th́ đương nhiên nước nào cũng phải dùng, nếu có buôn bán với nhau th́ phải có dự trữ. Chuyện dự trữ khác với chuyện dùng đồng tiền nước ngoài làm phương tiện thanh toán chính thức."

Bản quyền hình ảnh Getty Images

B́nh luận về việc có hay không việc h́nh thành một 'nơi trú ẩn' nào đó cho đồng nhân dân tệ ở Việt Nam hay không, Tiến sỹ Vũ Quang Việt nói:

"Tôi nghĩ điều đó cũng có thể. Vấn đề chính là ở trong tương lai, thí dụ như Trung Quốc v́ có thiếu hụt thương mại rất lớn, và nếu họ được phép họ có thể có rất nhiều đồng tiền Việt Nam trong tay họ, và họ sẽ muốn đánh bật thị trường chứng khoán của Việt Nam.

"Họ sẽ mua, tăng lên, rồi họ sẽ bật lại sau này, và họ sẽ dùng tiền đó để mua những đồng ngoại hối khác để tạo ra một cuộc chiến tranh rủi ro về tiền tệ, th́ bấy giờ Việt Nam sẽ như thế nào?" TS Vũ Quang Việt nói với Bàn tṛn của BBC.

'Cần nâng cao nhận thức'

Ngay trước Bàn tṛn thứ Năm, hôm 06/9/2018, từ Hà Nội, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, nhà nghiên cứu cao cấp thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Iseas, Singapore) khi trả lời câu hỏi của BBC về việc liệu có vấn đề kinh tế - chính trị hay kinh tế - tài chính - công nghệ - thị trường nào đáng lưu ư khi quy định mới là Thông tư 19 đi vào đời sống hay không, nói:

 

 

"Hoạt động thương mại điện tử của Trung Quốc đang phát triển rất nhanh, rất mạnh. Thị phần thương mại điện tử Trung Quốc ở Việt Nam tăng nhanh có thể nói hàng ngày, hàng tuần, có lúc hàng giờ.

"Alibaba, với việc mua thâu tóm LAZADA ở Việt Nam, đang có những bước nhảy xa trong thị trường thương mại điện tử và logistics ở VN. Kèm theo đó, là các phương thức thanh toán phi tiền mặt, phi ngân hàng trên nền Fintech như Aliexpress, Alipay… đang phát triển mạnh ở VN.

"Thực tế này làm cho người VN, từ người tiêu dùng, cho đến Ngân hàng Nhà nước (cơ quan quản lư các dịch vụ tài chính phi ngân hàng, thanh toán trung gian - Fintech) cần nâng cao nhận thức và hiểu biết về mọi tác động của hoạt động này từ Trung Quốc.

"Khi chúng ta chấm dứt nói về hệ sinh thái 4.0, bắt tay vào làm những việc thật cụ thể, mọi việc sẽ tốt hơn.

"Nhân đây, tôi muốn nói rằng VN cần cải cách sao cho Ngân hàng Nhà nước VN trở thành một ngân hàng trung ương thực thụ, có đầy đủ thẩm quyền độc lập, kiến thức tiền tệ, để mọi người có thể đảm bảo chắc rằng an ninh tiền tệ, an ninh quốc gia VN được giữ vững," Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp nêu quan điểm.

Trên đây là quan điểm riêng của các nhà nghiên cứu, phân tích b́nh luận với BBC Tiếng Việt. Mời quư vị bấm vào đường link này để theo dơi Bàn tṛn thứ Năm trong đó có giới thiệu ư kiến các khách mời từ Việt Nam và hải ngoại b́nh luận về cùng chủ đề.

Trích: BBC 07.09.18

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                       

hay       www.dcvapt.net             

                                                     

                                                     

Email: dcvapt@gmail.com

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục