DC&PT - Thời Sự 2018

 

 

Nhân quyền Việt Nam nóng và nóng

 

1. C̣n chần chờ ǵ nữa thưa các ngài?

 

Lưu Trọng Văn

 

 

Mà gă c nghĩ đi nghĩ li, nhân quyn có ǵ ghê gm đâu nh mà các ngài c coi như con hi y. Nào, quyn được biu đt chính kiến ca ḿnh. Nào, quyn được lp hi. Nào, quyn được t do dân ch b phiếu. Nào, quyn được biu t́nh ng h cái tt đp, chng li cái xu xa. Nào, quyn không b bt c ai áp bc, coi thường, đi x bt công… L.T.V.

Khn ni, nếu cho người dân hưởng nhng cái quyn rt rt khiêm tn k trên th́ tt yếu mt cái quyn ca đám cm quyn s b xóa b, ch đc mt cái thôi mà h đă không sao chu ni: quyn được vơ vét cướp bóc và bt, giết khi dân chng li ḿnh. Bn chng đc bài thơ Cướp ca Nguyn Duy đang nóng hi trên mng đó sao: cướp xưa là cướp đêm c̣n gi đây “Quan tham là cướp c đêm ln ngày

Cướp xưa băng nhóm làng nhàng

Cướp nay có đng có đoàn hn hoi

Có con du đóng đ tươi

Có c̣ng có súng dùi cui nhà tù

Cướp xưa lén lút tù mù

Cướp nay gióng trng pht c phóng loa

Con tri bay l bay la

Cướp trên bàn giy cướp ra cánh đng

Dân oan tuôn l ṛng ṛng

Mt nhà mt đt nát ḷng min quê

Không, chng phi chuyn nhân quyn, cũng chng phi chuyn lc lượng thù đch đâu, ch hin ti chính quyn đă tr thành cướp th́ mt khi không được ăn cướp nađến loi quan chc tép riu như Nguyn Th Quyết Tâm c̣n kêu oai oái hung loi b hơn đang ngi chm ch trên các th ngai vàng.

thế, chúng tôi nghĩ, câu kết gi đnh ca bn e đúng, đúng ḷng dân tan nát ra thế đy, chng phi người ta thíchném đáđâu bn .

Bauxite Vit Nam

  

Tại cuộc điều trần Hiệp định thương mại VN và EU, ngài Thứ trưởng bộ Công thương Trần Quốc Khánh đă cười rất chân t́nh và pha chút ngượng ngùng khi phải thừa nhận vấn đề "nhân quyền” vượt quá tầm của ḿnh - một Trưởng đoàn đàm phán thương mại.

Thể tất cho ngài Thứ trưởng nhưng gă cảm thấy xấu hổ khi một đại diện nước gă phải thú nhận sự thật về nhân quyền vượt quá tầm của ḿnh - cái mà một đứa trẻ ở châu Âu đă được giảng dạy và thuộc ḷng v́ đó là bài học vỡ ḷng của chúng.

Không có bất cứ lư do ǵ có thể thanh minh cho một thể chế coi "nhân quyền" là một từ "nhạy cảm" nếu thể chế đó rao giảng v́... dân.

Thưa các ngài, các ngài không thể né tránh được hai chữ "nhân quyền" ở bất cứ đâu trong xă hội văn minh th́ cách tốt nhất là đối diện nó.

Gă và dân gă sẽ chia sẻ được hoàn cảnh một nước c̣n quá nhiều rủi ro bất ổn để chưa đ̣i hỏi và quyết liệt đấu tranh đ̣i hỏi những quyền cơ bản của ḿnh nếu các ngài minh bạch quan điểm của các ngài về các quyền ấy cùng lộ tŕnh từng bước cam kết thực hiện các quyền ấy.

Xấu hổ, ê chề, nhục nhă lắm các ngài ơi khi đi đâu người nước ngoài cũng nḥm ḿnh như bọn âm mưu trốn ở lại nước người ta.

V́ sao có quá nhiều người Việt muốn chạy trốn khỏi nước ḿnh?

Tị nạn nhân quyền cho ḿnh và cho con cháu ḿnh.

Mà gă cứ nghĩ đi nghĩ lại, nhân quyền có ǵ ghê gớm đâu nhể mà các ngài cứ coi như con hủi ấy. Nào, quyền được biểu đạt chính kiến của ḿnh. Nào, quyền được lập hội. Nào, quyền được tự do dân chủ bỏ phiếu. Nào, quyền được biểu t́nh ủng hộ cái tốt đẹp, chống lại cái xấu xa. Nào, quyền không bị bất cứ ai áp bức, coi thường, đối xử bất công...

Gă vừa qua hầu hết các nước từng là XHCN ở Đông Âu và cả Nga nữa, các quyền ấy đă trở thành đời sống của họ mà nước họ có sụp đổ đâu, ngược lại, càng ngày càng phát triển.

Vậy th́ thực chất vấn đề "nhân quyền" là nhạy cảm với vận đảng đang cầm quyền hay nhạy cảm với vận Nước, vận Dân?

Gă rất hào hứng khi Hội nghị Trung ương 8 vừa rồi các ngài đă minh bạch tuyên bố: lănh đạo phải coi lợi ích quốc gia, dân tộc là tối thượng.

He he, gă biết “đá” thiên hạ chuẩn bị ném vào gă đây nếu gă kết ở bài này bởi hai chữ: Hy vọng.

 

2. Nhân quyền Việt Nam lại được đề cập tại Nghị viện Châu Âu

Tường An  

Việt Nam tái gia nhập Tổ Chức Lao Động Quốc Tế (ILO) năm 1993, tuy nhiên, cho tới hôm nay, Việt Nam chỉ mới phê chuẩn 21/187 công ước của ILO, trong đó chỉ có 5/8 công ước cơ bản. C̣n 3 công ước như công ước số 87 về quyền Tự do Hiệp hội và bảo vệ quyền được tự do thi hành quyền tổ chức, nói cách khác là quyền tự do thành lập nghiệp đoàn, điều 98 về thương lượng tập thể và điều 105 về cưỡng bức lao động vẫn chưa kư.

Việt Nam và các quốc gia thành viên của Liên Âu đều là thành viên của ILO, v́ vậy EVFTA trao quyền phán quyết việc tuân thủ các tiêu chí đă phê chuẩn cho các cơ quan giám sát của ILO. Để thông qua cửa ngơ vào EVFTA, Việt nam sẽ phải phê chuẩn điều khoản 87, 98 và 105. Trong đó, điều 87 về việc thành lập các Nghiệp đoàn độc lập là quan trọng nhất.

Điều trần tại Nghị viện Châu Âu về EVFTA giữa EU và Việt Nam ở Brussels, Bỉ hôm 10/10/2018. RFA

Ngày 10/10 vừa qua, tại số 100 place Luxembourg, Bruxelles, Nghị Viện Âu Châu đă tổ chức cuộc điều trần về đề tài Những Lợi Ích và Giá Trị của Hiệp Định Thương Mại Tư Do giữa Việt Nam và Liên Âu (gọi tắt là EVFTA). Nội dung buổi điều trần được nhắm đến 3 vần đề chính: Lao động, Nhân quyền và Môi trường.

Buổi điều trần có sự tham gia của đại diện Ủy ban Thương Mại Âu Châu là bà Helena Konig và ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương. Các chuyện gia được mời gồm có ông Nicolas Audier, đại diện Pḥng Thương Mại Âu châu tại Việt Nam, bà Karen Curtis, đại diện cho Tổ chức Lao Động Quốc Tế (ILO), đại diện Liên Hiệp quốc về môi trường, bà Anja von Moltke, cố vấn kinh doanh của Âu châu, bà Eleonora Catella và đặc biệt, từ Việt Nam có ông Nguyễn Quang A, nhà hoạt động Nhân quyền.

Được mời với tư cách một nhà chuyên môn trong lănh vực Nhân quyền, dù gặp nhiều trở ngại về mặt hành chánh trước khi rời khỏi Việt Nam. Cuối cùng, ông Nguyễn Quang A cũng đă có mặt tại buổi điều trần để nêu lên 3 điểm, 2 dữ kiện, 5 nhận xét và 3 khuyến nghị.

Hai dữ kiện mà ông Nguyễn Quang A đưa ra là:

-       Văn bản EVFTA: đă được bàn thảo trong nhiều năm qua

-       T́nh h́nh Nhân quyền Việt Nam là xấu và ngày càng xấu đi

Tiến sĩ Nguyễn Quang A tại Nghị viện Châu Âu hôm 10/10/2018 Photo: RFA

Sau đó là 5 nhận xét của ông về khoa học, chính trị, các nghiên cứu về xă hội, các hoạt động của phong trào xă hội dân sự và vấn đề dân chủ hóa Việt nam.

Theo ông, Việt nam sẽ thoát được ảnh hưởng của Trung cộng nếu có Hiệp định Thương mại với EU. Từ đó, ông đưa ra 3 khuyến nghị để giám sát việc thực hiện các điều khoản trong EVFTA, ông cho biết:

«Khuyến nghị thứ nhất là EU phải cố thúc VN phê chuẩn ba hiệp ước của ILO, đó là điều mà tôi thấy hết sức quan trọng. Điều thứ hai: trong cơ chế kiểm tra của EU th́ phải mở ra cơ chế để kéo các tổ chức xă hội dân sự, kể cả các xă hội dân sự độc lập, không có đăng kư để tham gia vào quá tŕnh giám sát việc thực hiện Hiệp định Thương mại Tự do này. Và điểm kiến nghị cuối là EU phải dẫn chiếu đến điều khoản hợp tác BCA kư giữa EU và Việt Nam năm 2012, trong đó có những điều khoản nếu Việt Nam vi phạm th́ EU có thể chế tài, chúng tôi kiến nghị rằng các ông phải dùng những công cụ như thế để ép Việt Nam thực hiện tốt Hiệp định Thương mại giữ EU và Việt Nam này».

EVFTA khi có hiệu lực sẽ giúp loại bỏ 99% ḍng thuế xuất khẩu giữa Việt Nam và 28 nước thành viên Liên minh Châu Âu và ngược lại. Việt Nam là nước thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, sau Singapore, có Hiệp định Thương mại tự do với EU.

EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai và là một trong hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Theo đánh giá, sau khi kư kết FTA, Việt Nam sẽ là quốc gia hưởng lợi lớn nhất trong các nước ASEAN với mức tăng 35% về xuất khẩu, 15% về GDP và 13% về lương bổng cho người lao động.

Sau 6 năm khởi động đàm phán, Bà Maria Arena thuộc đảng Xă hội của Vương quốc Bỉ, là thành viên của Nghị Viện Liên Âu cho biết không thấy nhiều tiến triển về phía Việt nam, bà nói:

«Năm nay là năm 2018, từ năm 2012-2018 chúng tôi nhận thấy các tiêu chí về quyền Nghiệp đoàn và nhân Quyền của Việt Nam vẫn chưa tiến bộ một cách đầy đủ. Tôi nghĩ rằng chúng ta có thể chờ thêm 6 tháng nữa để Việt Nam thực hiện lời hứa. Nhưng không chỉ là lời hứa mà là sự đảm bảo, ngay cả trước khi Nghị Viện Liên Âu phê chuẩn hiệp định này. Nghị viện Liên Âu cần Việt Nam có những chỉ dấu tích cực chứ không chỉ là lời hứa. Chúng tôi có thể cho thêm thời gian, nhưng thời gian đó phải được Việt Nam sử dụng để có những hành động cho thấy được sự nổ lực của họ».

Việc phát triển kinh tế sẽ thúc đẩy cho những điều kiện cấu trức xă hội, và những điều kiện ấy tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc cải thiện Nhân quyền và Dân chủ hóa.

TS. Nguyễn Quang A


Theo góc nh́n của một người hoạt động Nhân quyền, ông Nguyễn Quang A cho rằng hiệp định EVFTA sẽ đem lại nhiều cơ hội cho việc cải thiện nhân quyền và phát triển của phong trào xă hội dân sự hiện đang bị đàn áp mạnh tại Việt nam.

«Việc phát triển kinh tế sẽ thúc đẩy cho những điều kiện cấu trúc xă hội, và những điều kiện ấy tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc cải thiện Nhân quyền và Dân chủ hóa. Những kinh nghiệm lịch sử của thế giới cho thấy rằng một đất nước hội nhập càng sâu vào với thế giới th́ áp lực của quốc tế càng có hiệu quả».

Trong khi đó, luật sư Nguyễn văn Đài cho rằng Việt Nam phải cải thiện Nhân quyền trước khi được phê chuẩn hiệp định thương mại này:

«Về bối cảnh Nhân quyền th́ cần phải cải thiện t́nh trạng nhân quyền trước khi Quốc hội EU thông qua Hiệp định Thương mại giữa hai nước, c̣n sau khi Việt Nam đă gia nhập vào, hiệp định đó đă được kư kết th́ rất là khó khăn để ép buộc nhà nước Việt Nam phải cải thiện Nhân quyền».

Ông Nguyễn Quang A cho biết có nhiều ư kiến trái chiều trong phong trào xă hội dân sự trong nước về việc Việt Nam  vào FTA, một số ư kiến ủng hộ cũng như nhiều ư kiến phản đối, theo ông Nguyễn Quang A, cần có một sự thảo luận đúng đắn để nêu lên những cái lợi và hại của vấn đề này, ông nói:

«Cần có một sự thảo luận rất là đường hoàng giữa tất cả những tổ chức xă hội dân sự để chúng ta hiểu kỹ hơn về hiệp định này như thế nào? Nó tác động ra sao về dài hạn, trung hạn và kể cả ngắn hạn, và nếu chúng ta hiểu kỹ th́ tôi nghĩ rằng số người ủng hộ sẽ nhiều hơn».

Việt Nam tái gia nhập Tổ Chức Lao Động Quốc Tế (ILO) năm 1993, tuy nhiên, cho tới hôm nay, Việt Nam chỉ mới phê chuẩn 21/187 công ước của ILO, trong đó chỉ có 5/8 công ước cơ bản. C̣n 3 công ước như công ước số 87 về quyền Tự do Hiệp hội và bảo vệ quyền được tự do thi hành quyền tổ chức, nói cách khác là quyền tự do thành lập nghiệp đoàn, điều 98 về thương lượng tập thể và điều 105 về cưỡng bức lao động vẫn chưa kư.

Việt Nam và các quốc gia thành viên của Liên Âu đều là thành viên của ILO, v́ vậy EVFTA trao quyền phán quyết việc tuân thủ các tiêu chí đă phê chuẩn cho các cơ quan giám sát của ILO. Để thông qua cửa ngơ vào EVFTA, Việt nam sẽ phải phê chuẩn điều khoản 87, 98 và 105. Trong đó, điều 87 về việc thành lập các Nghiệp đoàn độc lập là quan trọng nhất. Tuy nhiên, nhiều ư kiến quan ngại là Việt Nam sẽ thành lập những nghiệp đoàn độc lập trá h́nh, về việc này, ông Nguyễn Quang A cho ư kiến:

«Cái đó rất có thể, về việc này, nếu chúng ta biết trước th́ chúng ta phải có cách để đối phó bằng cách vạch mặt đây không phải là tổ chức nghiệp đoàn thật mà đây là tổ chức nghiệp đoàn trá h́nh. Nhưng cái quan trọng là nếu người ta phê chuẩn công ước ILO th́ có nghĩa là công nhân Việt Nam nghiễm nhiên là có quyền đó và tôi phải nói thực thực sự ngay bây gờ công nhân Việt nam cũng có cái quyền đó, chỉ có cái là nó chưa được luật hóa một cách chi tiết ra và lúc bấy giờ là hoàn toàn phụ thuộc vào chính người Việt Nam chúng ta có thực thi cái quyền đó của ḿnh hay không?».

Thứ trưởng Thương mại Trần Quốc Khánh tại Nghị viện Châu Âu hôm 10/10/2018. RFA

Mặc dù người bảo vệ của Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết Thứ trưởng không trả lời phỏng vấn, nhưng sau buổi điều trần, chúng tôi cũng đặt được vài câu hỏi chớp nhoáng với người đại diện cho Việt Nam trong buổi điều trần.

Ông Khánh đánh giá buổi điều trần diễn ra tốt đẹp. Khi được hỏi về vấn đề nhân quyền như một trong các điều kiện để đạt được EVFTA, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nói:

«Việt Nam và EU đă có một lịch sử đối thoại rất là dài với nhau về Nhân quyền, tôi tin rằng hai bên sẽ càng ngày càng hiểu nhau hơn và nếu có vấn đề ǵ th́ sẽ cùng giải quyết».

Trích: BVN 14.10.18

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                                  

hay       www.dcvapt.net                  

                                                     

                                                     

Email: dcvapt@gmail.com

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục