DC&PT - Thời Sự 2019

 

VN: ĐCS đang gặp khó xử nào trong việc chống tham nhũng?

  

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Tổng bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam ông Nguyễn Phú Trọng đứng đầu công cuộc chống tham nhũng trong nội bộ đảng và chính quyền hiện nay
Chính quyền và Đảng Cộng sản Việt Nam đang đối diện một thế lưỡng nan 'đối nghịch' trong việc chống tham nhũng, theo một ư kiến b́nh luận trong hội luận trực tuyến của BBC News Tiếng Việt hôm 05/9/2019.

Đó là thế đối nghịch giữa chống tham nhũng và quan ngại thay đổi thể chế chính trị, xă hội theo hướng dân chủ hóa vốn hữu hiệu hơn cho công cuộc này, một blogger và là nhà báo tự do từ Hà Nội nói.

Cũng từ Hà Nội, một ư kiến khác cho rằng có thể chống tham nhũng thậm chí trong một quốc gia với thể chế độc tài, độc đoán, dù cách làm tốt hơn là tối thiểu cần phải có tự do báo chí và tư pháp độc lập.

 

Đây là một mâu thuẫn mà có thể nói là gần như họ không thể giải quyết được. Tôi cho là họ không giải quyết nổi, mà có lẽ là cần một vai tṛ cá nhân rất là quyết đoán, rất là giỏi th́ mới làm được

Nhà báo, blogger Nguyễn Hữu Vinh

Thế nhưng một luật sư nhân quyền cho rằng điều này là bất khả thi, bởi v́ hai điều trên là trái với thể chế chính trị độc đảng cộng sản. Cách làm duy nhất mà lănh đạo Việt Nam cần làm là phải cải cách triệt để đất nước theo hướng tự do, dân chủ, đa đảng th́ mới có thể giải quyết thấu đáo vấn đề, ư kiến từ Đức nói.

"Tôi thấy một điều rất nan giải là đảng và nhà nước này đang luôn luôn bị xung đột và giằng xé giữa hai cái, cái tạm gọi là đối nghịch mà ông Trần Quốc Thuận nêu ra. Muốn chống tham nhũng th́ phải thay đổi lại thiết chế và xă hội để làm sao cho dân chủ hơn," nhà báo tự do, blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh nói với Bàn tṛn thứ Năm.

"Nhưng ngược lại họ vẫn cứ sợ là nếu thay đổi dân chủ hơn, dân chủ hóa và nới rộng ra chỉ cần một chút thôi, họ lại sợ là nới ra rồi lại phanh phui những điều, những cái tệ hại hơn ở trong hệ thống mà họ đang cố hoặc là giữ, hoặc là để cố từ từ giải quyết. Thứ hai nữa là nó động đến địa vị lănh đạo của Đảng Cộng sản.

"Đây là mâu thuẫn có thể nói là gần như họ không thể giải quyết được. Tôi cho là họ không giải quyết nổi, mà có lẽ là cần một vai tṛ cá nhân rất là quyết đoán, rất là giỏi th́ mới làm được.

"Bây giờ cũng có rất nhiều người hy vọng vào ông Nguyễn Phú Trọng có làm được điều này không. Tôi nghĩ rằng lúc này là lúc nội xâm, ngoại xâm đang đều tấn công kinh khủng, tôi không có hy vọng nhiều lắm."

'Cần xem lại thể chế'

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Luật sư Trần Quốc Thuận b́nh luận các vụ án AVG, Vũ Nhôm và công cuộc 'đốt ḷ' ở Việt Nam

Luật sư Trần Quốc Thuận b́nh luận các vụ án AVG, Vũ Nhôm và công cuộc 'đốt ḷ' ở Việt Nam

Ngay trước Bàn tṛn thứ Năm, trả lời cùng ngày 05/9, câu hỏi của BBC liên quan vai tṛ cá nhân của người lănh đạo đảng cộng sản và nhà nước Việt Nam trong cuộc chiến chống tham nhũng nội bộ đảng và chính quyền, cũng như liệu công việc này có được tiếp tục hay không, tiếp tục ra sao trong trường hợp có thay đổi nhà lănh đạo, Luật sư Trần Quốc Thuận nói:

"Việc chống tham nhũng ở nước nào cũng thế, nó cũng có vai tṛ cá nhân thúc đẩy chuyện này, chuyện kia tích cực. Nhưng rơ ràng nó cũng được dựng trong một cơ chế, thể chế như thế nào.

"Gần đây, người ta hay nói nhiều đến thể chế. Nhưng thể chế là ǵ? Thế chể chính là chế độ chính trị chứ ǵ? C̣n cơ chế là bộ máy đảng và nhà nước chứ ǵ? Nhưng mà xây dựng bộ máy của đảng và nhà nước như thế nào mà nó để như vậy, th́ phải chỉnh, xem xét lại, th́ đó là chuyện rất là lớn.

"Cho nên bây giờ đă đến giờ đặt trên vai chuẩn bị cho Đại hội 13 và những vấn đề trọng đại. Phải coi lại tại sao một đảng và nhà nước ḿnh (Việt Nam) nắm quyền, trước kia người ta bảo là do thực dân, đế quốc, do phong kiến, c̣n bây giờ toàn bộ là do đảng lănh đạo, mà để đến giờ số hư thối như thế này, thế kia.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Muốn chống tham nhũng có cần dân chủ?

Muốn chống tham nhũng có cần dân chủ?

"Th́ cần phải làm cho có một thể chế làm sao mà người dân người ta kiểm soát được; mà cái này cũng có nghị quyết của đảng rồi, kiểm soát được sự làm việc và phẩm chất của những người đó. Phải có một cơ chế như thế nào, th́ đó là một đ̣i hỏi khá lớn," nguyên Phó Chủ nhiệm thường trực Văn pḥng Quốc hội Việt Nam nêu quan điểm.

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A b́nh luận trong Bàn tṛn:

"Xét về vai tṛ như nhiều người nói bây giờ là vai tṛ cá nhân rất là quan trọng và người ta bảo ông Nguyễn Phú Trọng có vai tṛ 'đốt ḷ' chống tham nhũng rất là mạnh mẽ.

"Nhưng tôi lại phải nói là ông Trọng là một người có trách nhiệm rất lớn về những vụ tham nhũng như thế này. Bởi v́ ông ấy đă là Ủy viên Bộ Chính trị rất lâu rồi, ông ấy hai nhiệm kỳ làm Tổng Bí thư, mà tất cả những vụ ấy đều xảy ra ở trong thời gian đó. Thế th́ với tư cách là người cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam, người quyền lực cao nhất của nước Việt Nam ở những thời gian ấy, th́ ông không thể thoái thác được trách nhiệm của ḿnh."

'Độc tài cũng chống được'

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Singapore, quốc gia Đông Nam Á bị cáo buộc là có chế độ độc đoán và từng được lănh đạo bởi ông Lư Quang Diệu (trái), vẫn chống được tham nhũng, theo TS Nguyễn Quang A
Nhà hoạt động xă hội dân sự này giải thích quan điểm của ḿnh:

"Bởi v́ hệ thống này sinh ra tham nhũng, cho nên tôi nghĩ hy vọng rằng hệ thống này sẽ thay đổi, sẽ chống được tham nhũng là một hy vọng hăo huyền. Chỉ có thể chống được tham nhũng khi mà phải thay đổi về thể chế. Ở đây, tôi không nói về vấn đề dân chủ, để những người lănh đạo của ĐCSVN nếu mà c̣n có sợ dân chủ, th́ cũng đừng có sợ.

"Bởi chống tham nhũng không dứt khoát phải có dân chủ, chống tham nhũng là phải có một nền pháp trị nghiêm minh, hay là luật trị, không ai ở trên luật cả. Nhưng mà như chúng ta thảo luận, có các vị lănh đạo mà được ưu ái, rồi ông Phạm Nhật Vũ được có những đối xử đặc biệt v.v... và v.v...

"Bản thân hệ thống mà không nghiêm th́ đừng nói đến chuyện chống tham nhũng. Chống tham nhũng là phải luật phải nghiêm, không ai được ngồi trên luật cả, đấy là cái thứ nhất. Thứ hai là tư pháp phải độc lập. Tư pháp bây giờ không thể độc lập th́ đừng nói chuyện đến xử nghiêm minh. Điểm thứ ba là phải có một nền báo chí tự do, để báo chí có thể phanh phui, có thể cất lên tiếng nói và để người dân có thể cất lên tiếng nói.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

ụ Mobifone/AVG: 'Dựa vào đâu để nói khai báo thành khẩn?'

Vụ Mobifone/AVG: 'Dựa vào đâu để nói khai báo thành khẩn?'

"Đó là ba điểm quan trọng nhất để có thể giảm tham nhũng và như thế về mặt khung khổ, không cần phải sợ dân chủ.

"Cho nên muốn chống tham nhũng nay không, tôi nghĩ là ông Nguyễn Phú Trọng nếu ông muốn làm được, th́ ông thay đổi thể chế theo ít nhất là ba điểm mà tôi vừa nói. Không có ông Trọng, đảng cộng sản Việt Nam vẫn có thể làm được chuyện ấy, nếu mà làm được ba điều như tôi nói.

"C̣n nếu không muốn làm điều ấy, tất cả mọi thứ vẫn độc quyền, ĐCSVN vẫn muốn 'ngồi xổm' trên hệ thống, ngồi trên pháp luật, th́ không bao giờ có thể chống được tham nhũng cả. Đánh ông (Nguyễn Bắc) Son, ông (Trương Minh) Tuấn, th́ sẽ lại sinh ra ông Son, ông Tuấn khác, không thể chống được," nhà hoạt động xă hội dân sự từ Việt Nam nêu quan điểm.

Có dám làm cải tổ?

Việt Nam

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Liệu ông Nguyễn Phú Trọng và ban lănh đọa có dám làm theo gương của cựu lănh đạo Liên Xô cũ, Gorbachev, để cải tổ toàn diện đất nước, khách mời của Bàn tṛn thứ Năm của BBC đặt vấn đề

Từ Cộng ḥa Liên Bang Đức, luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài nêu b́nh luận tại chỗ về ư kiến trên, ông nói với Bàn tṛn:

"Tôi có quan điểm hơi khác với Tiến sỹ Nguyễn Quang A một chút, tôi cho rằng vấn đề tham nhũng ở đây xuất phát từ bản chất của chế độ.

"Bởi v́ với chế độ cộng sản, tư pháp độc lập và báo chí tự do th́ lại trái với nguyên tắc của chế độ độc đảng rồi. Cái đó hoàn toàn không có.

"Không bao giờ có thể có tư pháp độc lập, không bao giờ có thể có báo chí tự do ở trong chế độ độc đảng cộng sản cả.

"Cho nên muốn chống tham nhũng th́ chắc chắn phải thay đổi thể chế chính trị. Tức là phải có một nền chính trị dân chủ, đa đảng.

"Theo quan điểm của tôi, nếu không có dân chủ, đa đảng, th́ không bao giờ có thể chống được tham nhũng.

"Tôi cho rằng nếu ông Nguyễn Phú Trọng bây giờ có khoảng 40 tuổi, hay 45 tuổi đi nữa, ông có thể làm thêm một nhiệm kỳ, hai nhiệm kỳ hay năm nhiệm kỳ nữa, ông ấy cũng không bao giờ có đủ sức để chống được tham nhũng ở trong một chế độ chính trị của đảng cộng sản hiện nay.

"Cho nên điều mà ông ta nên làm ở trong những năm tháng c̣n lại của nhiệm kỳ, với quyền lực hiện có, th́ ông ta nên học gương của ông Gorbachev, để làm sao có thể thay đổi đất nước Việt Nam, không chỉ đem lại cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay mà c̣n đem lại đời đời cho thế hệ con cháu.

"Tôi cho rằng đó là quyết định dũng cảm nhất mà ông ấy sẽ đi vào lịch sử Việt Nam, nếu ông ta dám tiến hành dân chủ hóa Việt Nam trước khi ông ta giă từ sự nghiệp chính trị của ḿnh," ông Nguyễn Văn Đài nói.

Mời quư vị bấm vào đường link sau đây để theo dơi toàn vănBàn tṛn thứ Năm của BBC News Tiếng Việt, về các đại án và chống tham nhũng ở Việt Nam được phát trực tuyến trên kênh FB của chúng tôi hôm 05/9/2019.

Trích: BBC 07.09.19

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử: 

            www.dcpt.org                                                  

hay       www.dcvapt.net                                     

                                                          

                                                                                            

Email: dcvapt@gmail.com                     

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục