DC&PT - Thời Sự 2019

 

Chính thức hoăn EVFTA:

Món quà năm mới cho chính thể độc trị ở Việt Nam

 

 

Phạm Chí Dũng

 

Tin sốc!

Từ cuối tuần trước đă hé lộ một vài tin tức về khả năng Hội đồng châu Âu, dù phải chịu sức ép không nhỏ của một nhóm nghị sĩ và phía sau đó là những doanh nghiệp châu Âu đốc thúc cơ quan này phải nhanh chóng phê chuẩn EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - châu Âu), vẫn ra quyết định hoăn lại việc phê chuẩn hiệp định này trong bối cảnh ‘nhân quyền trên hết’ - điều kiện cần của Nghị viện châu Âu - cho tới nay đă hoàn toàn bị chính thể độc trị ở Việt Nam phớt lờ.

Đến ngày 21/1/2019, đă có tin chính thức về quyết định hoăn EVFTA trên.

Theo Thoibao.de, bà Jude Kirton-Darling, nghị sĩ Quốc hội châu Âu và là thành viên của Ủy ban về Thương mại quốc tế của Quốc hội EU, cho biết Liên minh châu Âu (EU) đă hoăn lại việc phê chuẩn EVFTA v́ lư do „kỹ thuật“.

Twitter thông báo hôm 22.01.2019 của bà Jude Kirton-Darling, nghị sĩ Quốc hội châu Âu

Mặc dù lư do chính thức được nêu ra là „kỹ thuật“, nhưng bà nghị sĩ Jude Kirton-Darling đánh giá rằng mối quan hệ EU – Việt Nam thực sự là quan trọng, nhưng phải có sự tiến bộ về nhân quyền. Tuy nhiên, chúng tôi đă tự hỏi ḿnh: Việc tŕ hoăn này có thể xảy ra không, nếu phía VN đă thúc đẩy cải thiện vấn đề nhân quyền?

Ngày 21/01/2019, Đại diện Liên minh châu Âu (EU) đă đề cập với phái đoàn VN tại LHQ về việc hoăn lại Hiệp định Thương mại tự do EU – Việt Nam v́ EU yêu cầu Việt Nam cải thiện về nhân quyền nhưng không được Việt Nam đáp ứng.

Sau đây là bản dịch từ bản ghi chép từ Video về nội dung mà đại diện EU đề cập với phái đoàn VN tại LHQ ngày 21/01/2019:

– Mối quan hệ với VN cực ḱ quan trọng đối với chúng tôi, và bản Hiệp định thương mại sắp tới là 1 tín hiệu tốt. Chúng tôi muốn thương mại công bằng, Nhân quyền và các chương tŕnh bền vững phải được tuân thủ trong các bản thỏa thuận đó.

– Nhưng vẫn có những trở ngại lớn – đó là t́nh huống về Nhân quyền. Tôn trọng nhân quyền là giá trị cốt lơi của EU và nó là ḍng chảy liên tục trong tất cả các mối quan hệ thương mại của chúng tôi.

– Tự do Tôn giáo không được tôn trong, ví dụ như Sư thầy Thích Quảng Độ 90 tuổi vẫn bị giam lỏng.

– T́nh h́nh của VN rất là quan ngại. Riêng tháng này, luật An ninh mạng đi vào hiệu lực đưa ra những quy định khiến giới hạn hơn nữa quyền tự do phát biểu. RFA hăng thông tin độc lập đưa tin về việc thu hồi đất quy mô lớn diễn ra ở TPHCM. Và vẫn có hơn 100 tù nhân chính trị c̣n trong tù hay bị giam lỏng khi họ thực quyền căn bản của ḿnh.

– Trong suốt buổi tranh luận, chúng tôi đă yêu cầu VN cải thiện nhưng không có phản hồi thích đáng. Ủy viên Maelstrom đang hết sức thuyết phục VN tham gia và đi đúng hướng.

– Hiện thời, Hội đồng liên minh Âu châu đă hoăn lại sự phê chuẩn bản hiệp định thương mại EU-VN, đáng lẽ diễn ra vào tháng tới, cho rằng với lư do kỹ thuật. Nhưng chúng tôi đă tự hỏi ḿnh: Việc tŕ hoăn này có thể xảy ra không nếu phía VN đă thúc đẩy cải thiện vấn đề nhân quyền?

– Sự tŕ hoăn này mở ra cơ hội xem xét t́nh h́nh 1 cách nghiêm túc và đạt được nền tảng nhằm đạt được sự đồng thuận rộng răi đối với bản Hiệp định ở Nghị viện Châu Âu.

– Nếu mọi thứ c̣n tồn đọng không được thay đổi th́ khó mà đạt được sự phê chuẩn Hiệp định trong nhiệm kỳ Quốc hội EU kế tiếp.

(Bản dịch của Ann Đỗ)

Nguồn: https://mobile.twitter.com/Jude_KD/status/1087662832806752257

Theo lịch tŕnh dự kiến trước đây mà chính phủ Việt Nam đặt rất nhiều hy vọng và hết sức nỗ lực thúc đẩy, Hiệp định EVFTA có thể sẽ được Hội đồng Liên minh châu Âu xem xét phê chuẩn vào tháng Hai năm 2019. Tiếp đó, vào tháng Ba, hiệp định này sẽ được đưa ra Nghị viện châu Âu để thông qua.

Việt Nam được quốc tế ‘đánh giá cao’ về nhân quyền như thế nào?

Một trùng hợp rất đáng chú ư là quyết định hoăn EVFTA của Hội đồng châu Âu diễn ra cùng với sự kiện chính thể Việt Nam phải điều trần Kiểm điểm định kỳ phổ quát về nhân quyền (UPR) tại Geneva, Thụy Sỹ.

Ngay sau đó, báo Công An Nhân Dân - cơ quan ngôn luận của Bộ Công an, một bộ đă trở nên nổi tiếng với thành tích đàn áp khốc liệt và dă man quyền làm người ở Việt Nam - đă ‘tự sướng’ với tiêu đề một bài báo “Quốc tế đánh giá cao nỗ lực bảo vệ, thúc đẩy nhân quyền của Việt Nam”.

Nhưng đă t nhiu năm qua, chng có ǵ bo chng cho li cam kết “s ci thin nhân quyn” ca chính th đc đng Vit Nam. Quá nhiu bng chng đă tích t k t năm 2013 khi Vit Nam được chp nhn là thành viên ca Hi đng nhân quyn Liên hip quc: nhà cm quyn Vit Nam vn liên tiếp truy bt, b tù hàng trăm nhà hot đng nhân quyn bng nhng điu lut cc kỳ mơ h và ngy to.

Chính quyn Vit Nam thm chí c̣n thoi mái kư kết Công ước quc tế v chng tra tn, đ ngay sau đó hàng năm c liên tiếp xy ra quá nhiu cnh công an đánh đp dă man người hot đng nhân quyn và người dân biu t́nh, quá nhiu cnh công dân phi ‘t chết’ trong đn công an, trong đó s trường hp các nhân viên công an b phát hin đă tra tn đến chết người dân li quá hiếm hoi.

Ngay sau khi nhn ra không c̣n là ‘quc gia được hưởng li ln nht trong Hip- đnh TPP’, t gia năm 2016 đến cui năm 2017, nhà cm quyn Vit Nam đă tiến hành mt chiến dch bt b d di và sc máu đi vi hơn ba chc người hot đng nhân quyn, ch yếu thuc t chc xă hi dân s Hi Anh Em Dân Ch - mt hi đoàn đc lp đă giúp cho người dân các tnh min Trung cách thc phn đi thm ha x thi ca Formosa và chng li s bao che l liu ca gii quan chc trung ương. Chiến dch đó tuy có thuyên gim đôi chút do b cng đng quc tế lên án kch lit t đu năm 2018 đến nay, nhưng cái đuôi ca nó vn c̣n ngc ngoi đà bt b chưa h mun dng li đi vi gii đu tranh dân ch nhân quyn.

C̣n rt nhiu bng chng khác v t́nh trng đàn áp nhân quyn trm trng ca chính quyn Vit Nam - như mt bn sao ca chế đ đng đc tr Trung Quc. Ngay trước mt, Lut An ninh mng ca chính quyn Vit Nam sp đi vào thc hin t đu năm 2019 s mang li cơ chế siết bóp nng n đi vi quyn t do ngôn lun ca người dân, nhng tiếng nói phn bin xă hi và tiếng nói bt đng v quan đim chính tr.

Đúng vào khong thi gian chính quyn Vit Nam đ tŕnh bn báo cáo nhân quyn cho Liên hip quc vi thành tích ‘bo đm t do tôn giáo’, hàng lot chùa chin ca Giáo hi Pht giáo Vit Nam Thng Nht - t Sài G̣n đến Đà Nng - đă b nhà cm quyn cưỡng chế gii ta và i sp không thương xót. Trong khi đó, hàng lot tu sĩ Cao Đài, Tin Lành, Công giáo b sách nhiu, hành hung và đu t

T́nh trng vi phm nhân quyn bt chp trên chính là ngun cơn va sâu xa va trc tiếp mà đă khiến vào ngày 15/11/2018, gn mt tháng sau khi chính th đc đng Vit Nam đă tưởng như chc ăn khi y ban châu Âu đng thun làm t tŕnh cho Hi đng châu Âu đ xem xét vic kư kết EVFTA vi Vit Nam (Hip đnh thương mi t do Vit Nam - châu Âu), Ngh vin châu Âu đă bt ng tung ra ngh quyết 2018/2925(RSP) v nhân quyn Vit Nam. Bn ngh quyết này c̣n cng rn hơn c bn ngh quyết v vn đ nhân quyn Vit Nam mang s hiu 2016/2755(RSP) công b vào tháng Sáu năm 2016.

Toàn b ni dung ca bn ngh quyết 2018/2925(RSP) ging ht mt cáo trng toàn din và đanh thép lên án chính th đc đng Vit Nam v rt nhiu hành vi vi phm nhân quyn trm trng v t do tôn giáo, t do biu đt, t do ngôn lun, t do báo chí, nn bt b người hot đng nhân quyn, không chu kư kết các công ước quc tế v lao đng

Chưa bao gi din ra mi đng cm và s phi hp đng b, nhp nhàng như hin nay gia các t chc nhân quyn quc tế và nhiu nhà nước châu Âu. Rơ ràng là t́nh trng vi phm nhân quyn ngày càng ghê gm ca chính th đc đng Vit Nam, cng hưởng vi v bt cóc Trnh Xuân Thanh ngay ti Berlin, đă khiến phát sinh hiu ng nước tràn ly và nhiu chính ph đă phi bày t thái đ phn ng trc tiếp vi s trơ tráo ca Hà Ni.

Mi đây, Đng Xanh (Bündnis 90 / Grünen)  - mt trong nhng chính đng chiếm vai tṛ quan trng trong Quc hi Cng ḥa Liên bang Đc - va phát ra mt ‘ti hu thư’ liên quan đến s phn chơi vơi ca EVFTA. Đng Xanh đă đưa ra kiến ngh trước Quc hi Liên bang Đc yêu cu đàm phán li EVFTA và t chi Hip đnh bo v đu tư (Hip đnh Bo h đu tư được tách ra t Hip đnh EVFTA trước đây, thành mt hip đnh riêng), v́ t́nh h́nh nhân quyn Vit Nam vô cùng đáng lo ngi.

Trong s 3 khuyến ngh ca đng Xanh, khuyến ngh th ba trùng khp rt cao v ni dung vi mt bn yêu cu khn cp ca T chc Theo dơi Nhân quyn quc tế (Human Right Watch) gi đến Ngh vin châu Âu, Hi đng châu Âu và các cơ quan liên quan, kèm theo ch kư ca 17 t chc xă hi dân s trong và ngoài Vit Nam; cũng trùng khp cao vi ni dung mà bn ngh quyết v nhân quyn ca Ngh vin châu Âu phát ra vào gia tháng 11 năm 2018 đi vi Vit Nam.

Khuyến ngh th ba ca đng Xanh yêu cu Quc hi Liên bang yêu cu Chính ph Liên bang tác đng:

·         Vit Nam phê chun và thc hin các Công ước ILO s 87, 98 và 105.

·         đ tt c nhng người bo v nhân quyn mà đang b cm tù hoc qun chế ti gia được tr t do (đc bit là nhng người được nêu tên trong tuyên b ca 32 ngh sĩ Quc hi châu Âu vào ngày 17/9/2018).

·         Chính ph Vit Nam công nhn các công đoàn đc lp.

·         mt lnh hoăn thi hành h́nh pht t h́nh được đưa ra".

Nhân quyn trên hết!

Quyết đnh hoăn EVFTA ca Hi đng châu Âu là bng chng rơ ràng nht cho ti nay v vic Liên minh châu Âu không c̣n đáng b xem là yếu thế và nhu nhược trong con mt ca chính quyn Hà Ni, và quyết đnh này là s tuân th mt cách trit đ và kiên đnh tinh thn bn ngh quyết nhân quyn ca Ngh vin châu Âu.

Gii chóp bu Hà Ni đă tht bi cay đng: chiến thut câu gi nhân quyn và ch ha không làm ca h đă không c̣n ma m được EU theo cái cách mà h đă qua mt T chc Thương mi thế gii (WTO) đ được tham gia vào t chc này vào năm 2007. Quá nhiu ‘thành tích nhân quyn’ ca chính th Vit Nam trong mt thp k qua, đc bit v ‘bt cóc Trnh Xuân Thanh’, đă khiến c châu Âu được ‘sáng mt sáng ḷng’.

Gi đây, nhân quyn trên hết!

Quyết đnh hoăn EVFTA cũng là mt cnh báo gián tiếp đi vi chính quyn Vit Nam: không chu ci thin nhân quyn mt cách thc tâm, thc cht và mang tính chng minh được, s chng có EVFTA nào t đng chui vào d dày ca nhng k ch biết ăn không biết làm.

Và nếu nhng k đó vn ch biết ăn mà không biết làm, thm chí quc hi mi ca châu Âu sau tháng 5 năm 2019 cũng s không tái xem xét hip đnh này cho nhng k ch biết đàn áp đng bào ca ḿnh.

P.C.D.

Tác gi gi BVN

Trích: BVN 25.01.19

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                                  

hay       www.dcvapt.net                  

                                                     

                                                     

Email: dcvapt@gmail.com

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục