DC&PT - Thời Sự 2019

Câu lưu ở sân bay là để hăm dọa người dân

Diễm Thi, RFA

Bên trong sân bay Nội Bài, Hà Nội.

AFP

 

Chuyện các nhà bất đồng chính kiến, những người hoạt động trong các tổ chức xă hội dân sự hay thân nhân những tù nhân lương tâm đi nước ngoài về bị câu lưu ở sân bay, bị thu giữ điện thoại hay hộ chiếu là chuyện không có ǵ lạ ở Việt Nam.

 

Hôm 25/1/2019, ba ngày sau phiên Kiểm Điểm Nhân Quyền Định Kỳ Phổ Quát 2019 của Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc diễn ra tại Genève, một phái đoàn người Việt Nam đă gặp gỡ Bộ Ngoại Giao Cộng Ḥa Liên Bang Đức tại Berlin để tiếp tục vận động cho nhân quyền, trong đó có bà Nguyễn Thị Kim Thanh, vợ tù nhân chính trị Trương Minh Đức - một thành viên của Hội Anh Em Dân Chủ, bị kết án 13 năm tù và 5 năm quản chế.

 

Khi trở về Việt Nam sáng 21/2/2019, bà Nguyễn Thị Kim Thanh đă bị công an xuất nhập cảnh sân bay Tân Sơn Nhất câu lưu gần 5 giờ đồng hồ và tịch thu hộ chiếu. Bà kể:

 

Họ giữ hộ chiếu của tôi, tôi nói là nếu không trả hộ chiếu th́ tôi không về. Họ đe dọa tôi là bây giờ họ nói đàng hoàng, giữ hộ chiếu để xác minh rồi trả lại, bên pḥng xuất nhập cảnh họ cấp visa cho chị được th́ họ có quyền lấy lại. - Bà Kim Thanh

 

“Người ta giữ tôi lại mời tôi vô pḥng làm việc hỏi tôi qua Đức làm ǵ, họ hỏi tôi rất nhiều thứ, tên tuổi gia đ́nh tôi như điều tra gia đ́nh tôi vậy.

 

Hỏi tôi qua gặp những ai, tôi bảo rằng tôi lớn tuổi tôi không nhớ ai tên ǵ. Họ tóm tắt câu chuyện rồi kêu kư vào, tôi không kư, tôi bảo rằng khi tôi đi qua Đức th́ chính phủ Đức có giấy mời, rồi chính phủ Việt Nam  đă cho tôi đi th́ tôi đi hợp pháp, tôi có vi phạm ǵ mà bắt tôi phải kư?

 

Dù có giữ tôi đến bao lâu tôi cũng không kư v́ tôi không làm ǵ sai luật pháp hết.

Họ giữ hộ chiếu của tôi, tôi nói là nếu không trả hộ chiếu th́ tôi không về. Họ đe dọa tôi là bây giờ họ nói đàng hoàng, giữ hộ chiếu để xác minh rồi trả lại, bên pḥng xuất nhập cảnh họ cấp visa cho chị được th́ họ có quyền lấy lại.”

 

Bà cho biết bên an ninh hạch hỏi bà rằng tại sao biết Việt Tân là đảng khủng bố mà c̣n gặp, bà trả lời bà không biết ai là Việt Tân bên đó, bà chỉ biết rằng chồng bà bị kết án oan sai nên bà vô Bộ Ngoại Giao Đức kêu oan và vận động cho chồng bà ra tù bằng mọi cách. Bà hỏi ngược lại an ninh rằng “Tôi mong muốn họ giúp đỡ, kêu gọi trả tự do cho chồng tôi th́ cái đó có ǵ sai phạm?”

 

Từ Đức, Luật sư Nguyễn Văn Đài, Chủ tịch Hội Anh Em Dân Chủ, cho chúng tôi biết thêm:

 

“Họ nói chị ấy thuộc diện cấm xuất cảnh v́ lư do an ninh quốc gia nhưng họ vẫn cho chị ấy đi, lúc về th́ lại giữ hộ chiếu để làm rơ lư do chị đi. Họ hỏi chị ấy là tại sao đi thăm gia đ́nh bên Đức mà lại sang Thụy Sĩ, ai đưa chị sang Thụy Sĩ, sang đấy gặp những ai, quen anh Đài như thế nào Họ đưa một loạt h́nh ảnh của chị bên Thụy Sĩ chụp với những người khác rồi hỏi chị có biết những người này không…”

 

Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh trở về sau chuyến du lịch Mỹ vào tháng 1/2019 cũng đă bị an ninh sân bay Nội Bài mời vào làm việc.

 

Thứ nhất là nó muốn hăm dọa những người sẽ đi lại hoặc người sắp đi ra nước ngoài để khi ra nước ngoài th́ đừng liên hệ với tổ chức này hay cá nhân khác, về sẽ gặp rắc rối.  - Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh

 

Chia sẻ trên facebook cá nhân của ḿnh, ông cho biết an ninh sân bay lập ra một biên bản trong đó có nhắc đến Điếu Cày, Trịnh Hội & VOICE, Việt Tân, và chuyện quỹ 50K rồi yêu cầu ông kư vô. Ông trả lời rất dí dỏm rằng kư th́ không khó nhưng nếu ông kư vào th́ nhục nhă cho nhà nước này lắm:

 

“Nhục nhă cho các anh và nhục nhă cho nhà nước nầy chứ không phải cho tui. Một đất nước mà ông Phúc bạn tui vẫn ra khoe với thế giới là rất dân chủ và tôn trọng nhân quyền lại tự dưng bắt một công dân đáng tôn kính như tui phải kư biên bản tường tŕnh lại sự việc đi ăn chơi của ḿnh sau khi đi du lịch về th́ c̣n chi thể diện quốc gia”.

 

Trả lời RFA về mục đích của việc câu lưu ở sân bay, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh cho rằng:

 

“Có hai ư. Thứ nhất là nó muốn hăm dọa những người sẽ đi lại hoặc người sắp đi ra nước ngoài để khi ra nước ngoài th́ đừng liên hệ với tổ chức này hay cá nhân khác, về sẽ gặp rắc rối. Thứ hai là nó cũng muốn t́m hiểu xem ḿnh có liên hệ với ai không, qua đó làm ǵ, có tổ chức nào liên  hệ với ḿnh không…

Những người quen rồi th́ không sợ an ninh chứ những người mới họ cũng sợ phiền, họ sẽ không tiếp xúc với ai.”

 

Chiều ngày 4 tháng 4 năm 2016, anh Mai Văn Tám, thành viên Hội Anh Em Dân Chủ bị cơ quan nhập cảnh sân bay Nội Bài câu lưu, tịch thu hộ chiếu khi từ Thái Lan về Hà Nội. Anh cùng với phái đoàn 14 người đă sang Thái Lan để tham dự hội nghị diễn đàn Xă Hội Dân Sự khu vực ASEAN tại Bangkok, Thái Lan hôm 31/3/2016.

 

Tháng 9/2015, Tiến sĩ Nguyễn Quang A đă bị câu lưu ở sân bay Nội Bài 15 tiếng, khi trở về sau chuyến công tác dài ngày ở châu Âu và Mỹ. Chia sẻ trên facebook cá nhân của ḿnh sau khi được thả, Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho biết chiêu bắt cóc người quen thuộc của an ninh là bảo hộ chiếu của ông đă hết hạn mới giữ ông lại để kiểm tra.

 

“Họ muốn ḿnh trả lời đi Mỹ gặp những ai, ở đâu, móc nối với các tổ chức "phản động" nào ...”

“Chỉ có họ mới biết, nhưng có thể thấy họ mới chính là những người bôi tro trát trấu lên mặt nước Việt Nam XHCN, và phản động theo đúng nghĩa!”

 

Vào tháng 6/2014, Tiến sĩ Nguyễn Quang A cũng một số nhà hoạt động xă hội khác ở Việt Nam đă sang Geneva (Thụy Sĩ) để tham gia phiên họp về Kiểm điểm Nhân quyền Định kỳ Phổ quát (UPR) của Việt Nam diễn ra tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

 

Một trong những trường hợp đầu tiên khiến công luận quan tâm và các hăng truyền thông quốc tế như Reuters, AFP, AP thậm chí tờ South China Morning Post đưa tin, là trường hợp của blogger Nguyễn Lân Thắng, một nhà hoạt động cho quyền con người và tự do ngôn luận tại Việt Nam, đă bị an ninh sân bay Nội Bài giữ nhiều tiếng đồng hồ khi ông trở về từ khóa huấn luyện về Xă hội Dân sự do tổ chức Asian Bridge tổ chức tại Philippines vào tháng 10 năm 2013.

 

Ngay sau khi được thả, blogger Nguyễn Lân Thắng cho RFA biết mục đích của việc câu lưu là “họ muốn t́m hiểu những hoạt động của tôi liên quan đến tuyên bố 258 và cái lớp học Xă hội dân sự do tổ chức Asian Bridge tổ chức.”

 

Ông nói thêm rằng thật ra th́ cơ quan an ninh Việt Nam họ nắm rất nhiều nguồn thông tin, họ theo dơi và biết tất cả các hoạt động của ông cũng như nhiều người khác từ trước, nhưng hoạt động của từng blogger có thể khác nhau và đánh giá của cơ quan an ninh cũng khác nhau cho nên hành xử của họ cũng khác nhau.

 

Chỉ sáu tháng sau, nhà báo Ngô Nhật Đăngblogger Nguyễn Đ́nh Hà bị câu lưu tại sân bay Tân Sơn Nhất, nhà báo Nguyễn Tường Thụy bị câu lưu ở sân bay Nội Bài, khi ba nhà hoạt động này trở về từ Mỹ sau phiên điều trần về nền tự do báo chí của Việt Nam, theo lời mời của các dân biểu nghị sĩ Hoa kỳ.

 

Tất cả những người từng bị câu lưu ở sân bay đều cho chúng tôi biết là an ninh hạch sách, hỏi đủ điều về chuyến đi, ghi chép lại và yêu cầu kư tên, rồi thu giữ điện thoại, hộ chiếu và hẹn một ngày khác lên làm việc tiếp.

Trích: RFA 22.02.19

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                                  

hay       www.dcvapt.net                             

                                                     

                                                     

Email: dcvapt@gmail.com                     

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục