DC&PT - Thời Sự 2019

 

Tiễn đưa VƠ NHƠN TRÍ

 

Từ Thức

 

Cách đây vài tuần, anh hẹn tới nhà ăn trưa cùng với một số bạn bè. Giờ chót, anh không tới được, v́ đi nhà thương về, ‘’ mệt quá, lết không nổi ‘’. Khi anh nói lết không nổi, nghĩa là …lết không nổi, bởi v́ tính anh thực thà, không biết bịa đặt, dù để cáo lỗi. Nghĩ chắc tại đôi chân, v́ từ mấy năm nay, anh đau chân, đi vài bước phải kiếm chỗ ngồi thở. Không ngờ anh đang chuẩn bị đi xa. Tiến sĩ Vơ Nhân Trí vừa từ trần ở Paris, hưởng thọ 92 tuổi Những ngày gần đây, không thấy anh ở thư viện. Thường gặp anh ở một thư viện nhỏ, quận 10, Paris. Sách không nhiều, cuốn nào đáng đọc đă đọc hết, nhưng báo chí có đủ loại, từ nhật báo, tuần báo tới các đặc san.

 

Photo: Vũ Thư Hiên

 

Nhiều khi mở một tờ báo, thấy dấu bút ch́ gạch dưới vài đoạn. Biết ông Nhơn Trí đă tới trước. ‘’ Tôi đánh dấu để anh đọc những bài đáng chú ư ‘’. Thư viện vừa mất một độc giả trung thành, lúc nào cũng , muốn t́m hiểu. Gặp, anh hỏi đủ thứ chuyện, phải tường tŕnh đủ chuyện. Anh thói quen ít người Việt , nhất người Việt đôi chút khoa bảng : nghe ư kiến của người khác.

 

công tử Nam kỳ, dân Tây, đi Pháp sớm, học LuậtPháp, kinh tếAnh, nhưng Nhơn Trí chỉ muốn về giúp nước. Theo anh Nguyễn Văn Trần, anh Trí căm giận thực dân, khi học nội trú trường Taberd, pḥng anh sát tường bót Catinat, Sàigon, đêm ngủ giật ḿnh nghe tiếng rên la của nhân bị lính kín Tây tra tấn.

 

Khi sang Pháp du học, ngụCité Universitaire, Paris, anh hoạt động với phe tả . Anh gia nhận đảng CS Pháp từ 1952 đảng CS VN từ 1961. Năm 60, thay ngồiParis ủng hộ cách mạng, như nhiều trí thức thiên tả khác, anh về Nội, tưởng sẽ hội giúp nước. Khám phá ra chuyện coi trí thức cục phân một thực tế. Hơn thế nữa, trí thức một đe dọa cho chế độ, nhất trí thức trưởng giả, từ Pháp về, duy rất khả nghi, thật ḷng yêu nước. Bởi ḷng yêu nước không phải một yếu tố quyết định. Yếu tố quyết định sự trung thành với Đảng.

 

Trong suốt thời gian ở VN, anh chỉ ngồi chơi xơi nước, trừ khi chính quyền cần gởi một người bằng cấp, thông thạo ngoại ngữ đi tuyên truyềnBắc Phi. Chế độ không cần chuyên, chỉ cần hồng. Nhất hồng dễ bảo, không suy nghĩ rắc rối. Chị Trí, dược , đang làm cho viện Pasteur Pháp, cũng bỏ việc theo chồng về ‘’ giúp nước ‘’, được đưa vào một pḥng thí nghiệm không thí nghiệm , dưới quyền trưởng pḥng tŕnh độ chuyên môn tương đương với nhân viên rửa chai lọ. Ngồi chơi xơi nước thời gian chưa bị nghi kỵ, những lời chỉ trích Đảng nhà nước của anh được báo cáo đầy đủ. Tiến Nhơn Trí khám phá ra cách mạng c̣n man với đồng bào hơn cả thực dân trong khám lớn Sài g̣n. Khám phá ra người CS không đất nước, chỉ Đảng. Vài năm sau khi Cộng Sản chiếm miền Nam, anh mới được phép từ Nội trở về miền Nam. Một phó thủ tướng nói với anh: nếu cho những người như anh vào Sài g̣n ngay khi giải phóng, nghe anh nói xấu XHCN, chắc thiên hạ sẽ bỏ chạy hết.

 

Sang Pháp tỵ nạn năm từ 1984, anh viết sách, đa số bằng Pháp ( hay Anh Ngữ ( thí dụ : Vietnam economic since 1975, nxp Pasir Panjang. Singapour ) vạch trần những tệ hại của chế độ. Cuốn ‘’ Việt Nam cần đổi mới thực sự ‘’ ( 2004 ) phân tích những do đưa VN tới tụt hậu, trong khi các nước trong vùng không ngừng phát triển. Theo tác giả, muốn ra khỏi cái nhục của một nước chậm tiến, VN phải thay đổi cả về chính trị lẫn chính sách kinh tế, đầy những vụng về, lầm lỗi. Nhưng tác giả bi quan : VN chỉ thay đổi nếu một lực lượng đối lập mạnh, đối lập ở VN đă bị tiêu diệt từ trứng nước.

 

Khác với những nhà trí thức thiên Cộng, biết ḿnh lầm đường, nhưng ngậm miệng, anh Trí nghĩ nêu cái sai lầm của chính ḿnh một bổn phận đối với những thế hệ sau, một món nợ phải trả. Những người tiếp xúc với anh Trí thấy anh chống Cộng, gay gắt, kiên tŕ hơn cả những người đă mục xương trong nhà CS. Gần như một ám ảnh ngày đêm. Ngay cả khi ăn nhậu, sớm muốn cũng đi tới đề tài : làm cách nào chấm dứt được chế độ CS ở VN. Anh Nguyễn Văn Trần giải thích : đó phản ứng của một người giầu t́nh cảm. Theo Cộng Sản yêu nước, bị phản bội, c̣n đau hơn những người đă biết thực chất CS từ những ngày đầu. Cuộc đời của anh Trí một thảm kịch. Như cuộc đời của rất nhiều người VN ( tuthuc-paris-blog.com )

06.06.2019 

 

Nguồn: https://www.tuthuc-paris-blog.com/home/ti%E1%BB%85n-%C4%91%C6%B0a-v%C3%B5-nh%C6%A1n-tr%C3%AD

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử: 

            www.dcpt.org                                                  

hay       www.dcvapt.net                              

                                                          

                                                                     

Email: dcvapt@gmail.com                     

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục